فرهنگ و سیره اهل بیت (علیهم السلام)

فرهنگ و سیره اهل بیت (علیهم السلام)

تحلیل گفتمان خطبه ها و نامه های امام حسین(ع)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیارگروه علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران
چکیده
طرح مساله:گفتمان سیاسی شیعه وامدار قیام سالار شهیدان، کانون ارزشمند حرکت اصلاح گرا و انقلابی است که این قیام در دوساحت کنش عملی و گفتاری، درس آموز است. تحلیل ابعاد کنش گفتاری و گفتمان سیاسی امام حسین(ع) از نقطه آغاز قیام از مدینه تا شهادت در روز عاشورا برپایه سخنان و نامه های امام؛ کمتر صورت گرفته است .این مقاله با روش تحلیل گفتمان انتقادی تئون ون‌دایک، به بررسی خطبه‌ها ونامه های امام حسین(ع) از مدینه تا کربلا می‌پردازد. هدف اصلی این مقاله نشان دادن کنش گفتاری امام حسین(ع) و ظرفیهای زبان برای بازنمایی قدرت، مقاومت و اصلاح امت به عنوان اهداف قیام است. یافته های مقاله نشان می‌دهد که سخنان و نوشتار امام با بهره گیری از قرآن کریم وسخنان پیامبر؛ساختارهایی عمیقاً ایدئولوژیک دارند واهداف قیام را برای اثبات حقانیت خود و بطلان ایدئولوژی وکنش قدرت حاکم، بازنمایی می کنند وامام از راهبردهایی همچون نقل قول(که عمدتا از قرآن و سخنان پیامبر است) واژگان ارزشی، انسجام معنایی، دوقطبی‌سازی(بخصوص حق و باطل)، استعاره، حسن تعبیر، چشم انداز(عمدتاازموضع امامت و حجت خدا برای مردم )در شکل‌دهی به گفتمان سیاسی خود بهره می‌گیرند. بهره گیری از این راهبردها در تثبیت وماندگاری گفتمان سیاسی امام حسین(ع) تاثیرگذار بوده است.
کلیدواژه‌ها