Similarity Detection among the Narrations of Kitāb Sulaym and Examining Their Possible Interpretive States
Document Type : Original Article
Author
Researcher in Islamic Studies and Master of Quranic Sciences and Hadith,University of Qur’an and Hadith,Qom,Iran: kazemostadi@gmail.com
Abstract
Currently, various models of the manuscripts attributed to Salim ibn Qays are available; on the other hand, some consider this work to be the only historical-theological Shiite book remaining from the first century of the Hijra. The existing books attributed to Salim have garnered attention and significance for various reasons; one of their prominent features is the narration of events that have always been a source of disagreement and conflict between Shiites and Sunnis. In this context, various writings and articles have been composed regarding the validation or critique of the books attributed to Salim, complicating the issue of the book further. It seems that one way to examine the status of "the authenticity of the author and the book of Salim" is to compare the text of Salim's narrations with earlier sources. It is logical that a significant similarity between the texts of the narrations of two narrators and the examination of their status can illuminate aspects of the historical identity of Salim ibn Qays and the books attributed to him. Therefore, it is necessary to investigate whether there are similar narratives or paragraphs from other narrators of the early Islamic period (whose historical identities are somewhat clear) that exist alongside the texts of the narratives in the book of Sulaym. Additionally, what is the degree of similarity and resemblance among the narratives of these narrators? Is the percentage of textual similarity such that it could indicate the existence of interpolation in the book of Sulaym? In the present study, these questions have been examined through preliminary discussions, and it has ultimately been clarified that the books attributed to Sulaym ibn Qays are compilations of materials from other texts. Even if we do not consider the entire book to be interpolated, it can at least be said that multiple narratives from other texts have been added to this book.
Keywords
الآبى، منصور بن الحسین الرازی. (1424ق). نثر الدر فی المحاضرات. بیروت: دارالکتب العلمیة.
ابن ابىالحدید. (1404 ق). شرح نهج البلاغه. قم: کتابخانه آیتاللّه مرعشى نجفى.
ابن أبی الدنیا. (1422ق). مقتل. بیروت: دار البشائر الإسلامیة.
ــــــــــــ. (بیتا). الیقین. بیروت: دار البشائر الإسلامیة.
ابن اعثم کوفی، محمد بن علی. (1411ق). الفتوح. بیروت: دار الأضواء.
ابن بابویه، محمد بن علی. (1362). خصال. قم: جامعه مدرسین.
ابن دیزیل، إبراهیم بن الحسین. (1413ق). الجزء فیه حدیث الحافظ ابن دیزیل. المدینة النبویة: مکتبة الغرباء الأثریة.
ابنغضائری، احمد بن الحسین. (1422ق). رجال ابن الغضائری. به کوشش حسینى جلالی. قم: دارالحدیث.
ابونعیم اصفهانی، احمد بن عبدالله. (1394ق). حلیة الأولیاء و طبقات الأصفیاء. مصر: مطبعة السعادة.
استادی، کاظم. (1399). «معرفی نسخههای خطی سلیم». میراث شهاب. شماره99. صص:145 ـ 188.
ــــــــــــــ . (1401الف). «شناسایی گوینده خطبه مشهور به متقین». مطالعات ادبیات شیعی. دورۀ1. شماره2. صص:9 ـ 58.
ــــــــــــــ . (1401ب). «بررسی تطبیقی خطبه متقین (همام) در منابع متقدم». معارف اهلالبیتb. دورۀ 1. شماره2. صص: 113 ـ 144.
ــــــــــــــ . (1401ط).«گزارش اسناد روایات سلیم در منابع نخستین». حدیث حوزه. دوره 13. شماره 2 (پیاپی 25). صص: 11-42.
ــــــــــــــ . (1402پ). «تأملاتی دربارۀ هویت تاریخی و وضعیت شخصی سلیم بن قیس». جستارهای تاریخی. دورۀ14. شماره2. صص: 1 -29.
اسکافی، محمد بن عبدالله. (1402ق). کتاب المعیار و الموازنة فی فضائل أمیرالمؤمنینg. بیجا: ناشر محمودی.
اسکافی، محمد بن همام یا ابنشعبه حرانی. (بیتا). التّمحیص. قم: مدرسة الامام المهدیf.
تمیمی مغربی، محمد بن أحمد. (1404ق). المحن. الریاض: دار العلوم.
ثقفی، ابراهیم بن محمد. (1395ق). الغارات. تصحیح جلال الدین محدث. تهران: انجمن آثار ملى.
جلالی، عبدالمهد. (1382). «پژوهشی درباره سلیم بن قیس هلالی». مطالعات اسلامی. شماره60. صص: 89 - 126.
جوهری، احمد بن عبدالعزیز. (1401ق). السقیفة و فدک، تهران: نینوی الحدیثة.
جوینی، ابراهیم بن محمد. (بیتا). فرائد السمطین. تحقیق محمدباقر محمودی. قم: موسسه المحمودی.
حرانی، حسن ابن شعبه. (1404ق). تحف العقول عن آل الرسولn. تحقیق علی اکبر غفاری. قم: النشر الاسلامی.
حلی، حسن بن سلیمان. (1424ق). المحتضر. قم: المکتبة الحیدریة.
خان بابا، مژگان. (1393). «بررسی و نقد احادیث قرطاس در کتاب سلیم بن قیس الهلالی». پژوهش نامه قرآن و حدیث. شماره 15. صص: 7 ـ 26.
خطیب بغدادی، احمد بن علی. (۱407ق). موضح أوهام الجمع والتفریق. تحقیق قلعجی. بیروت: دارالمعرفة.
خوارزمی، الموفق بن احمد. (1411ق). المناقب. تحقیق مالک محمودی. قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
الزُّبَیْرُ بنُ عَدِی. (2004م). نسخة الزبیر. مخطوط نُشر فی برنامج جوامع الکلم المجانی التابع لموقع الشبکة الإسلامیة.
سلطانی، محمد. (1398). کتاب سلیم (بازخوانی کهنترین میراث مکتوب شیعه). قم: برگ فردوس.
سلیم بن قیس. (1415ق). کتاب سلیم بن قیس الهلالی . تحقیق انصاری. قم: الهادی.
ــــــــــــــ . (1397). کتاب سلیم بن قیس هلالی. قم: نشر دلیلما.
ــــــــــــــ . (918ق). کتاب سلیم بن قیس الهلالی (نسخه خطی). قم: کتابخانه آیت الله مرعشی. نسخه شماره 1/13252.
شجری، یحیی. (1422ق). ترتیب الأمالی الخمیسیة. بیروت: دارالکتب العلمیة.
صفار، محمد بن حسن. (۱۴۰۴ق). بصائر الدرجات. تحقیق: میرزا حسن کوچهباغی. قم: مکتبة آیة الله مرعشی.
طبری، عماد الدین. (1383ق). بشارة المصطفی لشیعة المرتضی. نجف: الحیدریة.
طبری، محمد بن جریر. (بیتا). تاریخ طبری. بیروت: دار التراث.
طوسی، محمد بن حسن. (1414ق). الامالی. قم: دارالثقافة.
عاملی، یوسف بن حاتم. (1420ق). الدرّ النظیم فی مناقب الأئمّة اللهامیم. قم: مؤسّسة النشر الإسلامی.
عدنی، محمد بن یحیى. (1407ق). الإیمان للعدنی. الکویت: الدار السلفیة.
غسانی، محمد بن الفیض. (بیتا). أخبار وحکایات. بیروت: دار البشائر.
قرطبی، یوسف بن عبد الله. (1412ق). الاستیعاب فی معرفة الأصحاب. المحقق علی محمد البجاوی. بیروت: دارالجیل.
قلیچ، رسول. (1390). «بررسی دیدگاه عالمان شیعه درباره کتاب سلیم ابن قیس با تاکید بر نقد دیدگاههای معاصر». پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه ادیان و مذاهب.
کلینی، محمد بن یعقوب. (1407ق). الکافی. محقق: غفاری علیاکبر. تهران: دارالکتب الإسلامیة.
اللالکائی، هبة الله بن الحسن. (1423ق). شرح أصول اعتقاد أهل السنة والجماعة. تحقیق الغامدی. السعودیة: دار طیبة.
مغربی، نعمان بن محمد. (1385ق). دعائم الإسلام. قم: مؤسسه آلالبیتb.
مفید، محمد بن نعمان. (1413ق). الارشاد. قم: کنگره شیخ مفید.
ـــــــــــــــــــــ . (1413ق). الامالی. محقق: استادولى و غفارى، قم: کنگره شیخ مفید.
ـــــــــــــــــــــ . (۱۴۱۳ق). الجمل و النصرة لسید العترة فی حرب البصرة. محقق و مصحح: علی میر شریفی. قم: کنگره شیخ مفید.
مکی ، محمد بن علی. (1417ق). قوت القلوب. بیروت: دار الکتب العلمیة.
نصر بن مزاحم. (1404ق). وقعة صفین. قم: مکتبة آیت الله مرعشی.
نصیبی شافعی، محمد بن طلحه. (1419ق). مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول. بیروت: البلاغ.
یعقوبی، احمد بن اسحاق. (بیتا). تاریخ یعقوبی. بیروت: دار صادر.
