واکاوی رویکردهای تربیتی در اعتقاد به آخرت و نتایج آن در زندگی بر مبنای صحیفه سجادیه
Document Type : Original Article
Author
استادیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه شهرکرد
Abstract
یکی از مهمترین موارد اعتقادی که در قرآن کریم و آموزههای دینی بر آن تاکید شده است، اعتقاد به روز آخرت است. اهمیّت این مهم تا آنجاست که یکی از صفات بارز متّقین، آخرت محوری بیان شده است. در صحیفه سجادیه نیز، که ترجمان قرآن به زبان دعایی هست، به این مهم در ابعاد متعدد تاکید شده است. پژوهش پیش رو با روش توصیفی تحلیلی، ابعاد آخرت محوری و ایمان به آخرت را در صحیفه سجادیه مورد تحلیل و بررسی قرار داده است و در این باره ضمن رویکرد شناسی صحیفه سجادیه نسبت به آخرت، در دو رویکرد تربیتی و غایی به این مهم اشاره نموده است. از نتایج پژوهش بر میآید که امام سجاد در رویکرد تربیتی با اشاره به نامهای قیامت در دعاهای خود، به کارکردهای تربیتی این نامها اشاره نموده است؛ که انسان خود را در دنیا برای آن روز آماده کند و سبک زندگی خود را بر اساس باور به آن روز تنظیم نماید. در رویکرد غایی، امام نتایج آخرت محوری را بیان نموده است؛ به این صورت که آخرت محوری باعث سعادت انسان در دنیا و آخرت و رسیدن به درجات کمال می شود
Keywords
قرآن کریم.
نهج البلاغه . (1414ق). شریف الرضی. قم: هجرت.
صحیفة سجادیه. (1402) . ترجمه حسین انصاریان. تهران:دانش.
ابن بابویه، محمدبن علی .(1383). علل الشرایع. ترجمه: محمدجواد ذهنی. قم: مؤمنین.
ــــــــــــــــــــــــ.( 1376ق). من لایحضره الفقیه. تهران: مطبعه الآفتاب.
احمدی، فاطمه؛ اسدی اصل، علی؛ اسماعیلی زاده، عباس.(1402الف). «نسبت و رابطه دنیا و آخرت از منظر صحیفه سجادیه». سفینه. شماره81. صص:86-104.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ.( 1402ب). «برآیند یاد مرگ و معاد بر سلامت دوره هفتم. صص: 130-137.
استیس، والتر.(1377). دین و نگرش نوین. ترجمه: احمدرضا جلیلی. تهران:حکمت.
جوادی آملی، عبدالله.(1386). تفسیر موضوعی قرآن کریم. چاپ هفتم. قم: اسراء.
حرعاملی، محمد بن حسن.(1409ق). تفصیل وسائل الشیعة إلى تحصیل مسائل الشریعة. قم: انتشارات آل البیت.
ابن شعبه حرّانی، حسن بن شعبه.(1402ق). تحف العقول. تهران: اسلامیه.
حسینی مدنی شیرازی، السید علی خان.(بیتا). ریاض السالکین. قم: موسسة النشر الاسلامی.
دیلمی، حسن بن محمد.(1412ق). ارشاد القلوب. قم: شریف رضی.
سبحانی، جعفر.(1389). محاضرات فی الالهیات. ترجمه عبدالرحیم سلیمانی. قم: حوزه علمیه.
سبزواری نجفی، محمد بن حبیب الله.(1406ق). الجدید فی تفسیر القرآن. بیروت: دارالتعارف المطبوعات.
صادقی تهرانی، محمد.(1406ق). الفرقان فى تفسیر القرآن بالقرآن و السنه. قم: فرهنگ اسلامی.
طباطبایی، محمد حسین.(1417ق). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: موسسه الاعلمی.
طوسی، محمد بن حسن.(1411 ق ). المصباح المتهجد. بیروت: موسسة فقه الشیعة.
ــــــــــــــــــــــــ.(1414ق). الامالی. قم: دارالثقافة.
عیاشی، محمد بن مسعود.(1421 ق). تفسیرعیاشی. قم: موسسه البعثه.
فضل الله، سید محمد حسین.(1419ق). تفسیر من وحی القرآن. بیروت: دار الملاک لطباعه و النشر.
فلسفی، محمدتقی.(1382). معاد از نظر روح و جسم. تهران: دفتر فرهنگ اسلامی.
مجلسی، محمدباقر.(1403ق). بحار الانوار. بیروت: دار احیا الثراث.
محقّق داماد، محمد باقر.(بی تا). شرح الصحیفة الکاملة السجّادیة. قم: بهار القلوب.
مشایخی، شهاب الدین.(1388). «اصول تربیت از دیدگاه اسلام». مجله حوزه و دانشگاه. شماره32. صص:50 – 68.
مکارم شیرازی ، ناصر.(1386). پیام امام علی (شرح نهج البلاغه). تهران: دار الکتب الاسلامیة.
نجاشی، أبی العبّاس أحمد بن علی.(بی تا). رجال نجاشی. قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
نجفی، محمد حسن.(1421 ق). جواهر الکلام. قم: مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت علیهم السلام.
نورمحمدی، محمّد رضا؛ مردان پور، الهام؛ راستی، مریم.(1390). «قرآن و راهکارهای معنوی جهت تامین بهداشت روانی انسانها». کتاب قیم. سال اول. شماره دوم، صص:79-98.
یگانه، سینا.(بیتا). «سیره تربیتی امام سجاد در صحیفه سجادیه». شانزدهمین همایش ملی پژوهش های مدیت و علوم انسانی در ایران. صص: 1237-1242.
