Examining and introducing the manuscripts of the book "Al-Mastarshed fi al-Imamah"
Document Type : Original Article
Author
فلسفه غرب / دانشگاه مفید / قم / ایران
Abstract
"Al-Mustarshadu fi-al-Imamah" is a book about Imamate and Caliphate after the Prophet (PBUH), attributed to Abu Ja'far Muhammad bin Jarir Ibn Rustam Ibn Yazid al-Tabari al-Amli al-Amami, who is considered one of the religious scholars and theologians of Imamia in the late third and early fourth centuries of the lunar calendar. This theological-historical work aims to prove the imamate of Ali (a.s.), and in the meantime, it narrates hadiths from the Messenger of God (s.a.w.) and the caliphs and their inadequacy for the imamate; which is of special importance historically; Because some historical quotes from missing sources can be seen in it. In the current research, along with the brief introduction of the book, the list and review of the manuscripts of this work have been discussed; And at the same time, attention has been paid to some points of this version, as well as the analysis of some data of the manuscripts. The results of the investigations are as follows: according to the evidence and evidence of the ten existing copies of this work, which belong to the 11th to 14th centuries of the lunar calendar, it can be said that all these versions have a single origin; Therefore, one copy or maximum two copies will be considered. Also, it seems that the author of the book called al-Mustarashad was not native to the region of Iran and Tabaristan; And probably during Majlesi era, the book copy was moved from other regions to Iran.
Keywords
احمدی، علی. (1386). «سید محمد صادق بحرالعلوم». در کتاب گلشن ابرار. جلد4. قم: پژوهشکده باقرالعلومg.
استادی، کاظم. (1400ف). «معرفی و بررسی کهنترین نسخه خطی الغیبة منسوب به نعمانی». انتظار موعود. دوره 21. ش75. صص: 75 ـ 109.
استادی، کاظم (1400چ).«بازشناسی مؤلف کتابی که المسترشد خوانده میشود». پژوهشهای قرآن و حدیث. دورة54. اسفند شماره2. صص:269ـ293.
استادی، کاظم. (1402ج). فهرست نسخههای خطی الغیبه منسوب به نعمانی. مخطوط، قم: کتابخانة شیخ رضا استادی.
امینی، محمدهادی. (1413ق). معجم رجال الفکر و الادب فیالنجف خلال الف عام. نجف: بینا.
بحرالعلوم، سید محمد صادق. (1321). کتاب سلیم بن قیس الهلالی (مقدمه و تحقیق). نجف: مطبعة الحیدریه.
تفتازانی، مسعود بن عمر. (1048ق). حاشیة شرح مختصر الاصول. مخطوط. کتابخانه مدرسه امام صادقg قزوین. شماره نسخه 725.
تهرانی (آقابزرگ)، محمد حسین. (1403ق). الذریعة. بیروت: دار الأضواء.
جعفریان، رسول. (1389). «کتابخانههای نجف؛ فصلی از کتاب تاریخ نجف مدرس گیلانی». پیام بهارستان. سال دوم. شماره 8. تابستان 1389. صص: 921- 943.
جهانبخش، جویا. (1382). «شیخ محمد سماوی و کتابخانهاش»، دوهفتهنامه مهر (فرهنگی، هنری، اجتماعی). 30 آذر. شماره 29. ص18.
جهانبخش، جویا. (1383). «شیخ شیرمحمد همدانی، خدمتگزار صادق میراث شیعه». آینه میراث. سال دوم. شماره 4. پیاپی 27. صص: 211 ـ 232.
الحسینی اشکوری، السید أحمد. (1397ق). دلیل المخطوطات. قم: چاپخانه علمیه.
الحسینی اشکوری، السید أحمد. (1414ق). تراجم الرجال. قم: مجمع الذخائر الاسلامیة.
الحلّی، أحمد علی مجید. (1431ق). فهرس مکتبة العلّامة السید محمّدصادق بحرالعلوم. قم: مؤسسة تراث الشیعة.
خفری، شمس الدین محمد. (1015ق). تکملة فی شرح التذکرة. مخطوط. کتابخانه ملی ایران. شماره نسخه 18164.
دانشپژوه، محمدتقی؛ حاکمی، اسماعیل. (1362). نشریه نسخههای خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران. دفتر11و12. تهران: دانشگاه تهران.
درایتی، مصطفی. (1391). فهرستگان نسخههای خطی ایران. ج 29. تهران: کتابخانه ملی.
زوین، محمد؛ العوادی، مشکور؛ عبدالعال، حسین؛ المحنک، السیدهاشم. (1390). معجم المخطوطات النجفیة. تهران: مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجه.
سلیمانی، محمد حسین؛ فاضل هاشمی، محمدرضا. (1394). «نسخههای خطی ولیعصرg در خوانسار». پیام بهارستان. سال7. ش25. صص:293ـ498.
سماوی، محمد. (1381). سلحشوران طف. ترجمه عباس جلالی. قم: زائر.
صدرایی خویی، علی. (1382). فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه. قم: دارالحدیث.
الطبری، محمد بن جریر(منسوب به طبری). (1415ق). المسترشد. تحقیق شیخ احمد محمودی. تهران: الثقافة الاسلامیة.
طبری، محمد بن جریر(منسوب به طبری). (1073ق). المسترشد. مخطوط. خوانسار: کتابخانه حوزه علمیه ولی عصرg. نسخه شماره 480.
طبری، محمد بن جریر(منسوب به طبری). (1095ق). المسترشد. مخطوط. نجف: کتابخانه حسینیه شوشتریها. نسخه شماره 890.
طبری، محمد بن جریر(منسوب به طبری). (قرن11). المسترشد. مخطوط. نجف: کتابخانه حسینیه شوشتریها. نسخه شماره 8.
طبری، محمد بن جریر(منسوب به طبری). (1347ق). المسترشد. مخطوط. نجف: مکتبة الامام امیرالمؤمنین العامة. نسخه شماره 95.
طبری، محمد بن جریر(منسوب به طبری). (1349ق). المسترشد. مخطوط. نجف: کتابخانه آیت الله حکیم. نسخه شماره 443.
طبری، محمد بن جریر(منسوب به طبری). (1349ق)، المسترشد، مخطوط، مشهد: کتابخانه آستان قدس رضوی، نسخه شماره 7943.
طبری، (منسوب به) محمد بن جریر (1350ق)، المسترشد، مخطوط، نجف: مکتبة السید صادق بحرالعلوم، نسخه شماره 2/92.
طبری، (منسوب به) محمد بن جریر (1351ق)، المسترشد، مخطوط، مشهد: کتابخانه آستان قدس رضوی، نسخه شماره 7942.
طبری، (منسوب به) محمد بن جریر (1351ق)، المسترشد، مخطوط، نجف: مکتبة مؤسسة کاشف الغطاء العامة، نسخه شماره 444.
طبری، محمد بن جریر(منسوب به طبری). (1356ق). المسترشد. مخطوط. نجف: کتابخانه آیت الله حکیم. نسخه شماره 67.
طبری، محمد بن جریر(منسوب به طبری). (1368ق). المسترشد. نجف: مطبعة الحیدریة.
طبری، محمد بن جریر(منسوب به طبری). (1411ق). المسترشد. بیروت: موسسه البلاغ.
غلامیمقدم، براتعلی. (1376). کتب خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی (مجلد 14). مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
معهد المخطوطات العربیة. (1374ق). المجلد 1. قاهره: جامعة الدول العربیة.
المفید، محمد بن نعمان. (1414ق). تصحیح اعتقادات الإمامیة. المحقق:حسین درگاهی. بیروت: دار المفید للطباعة والنشر.
مرکز پژوهشی دائرهالمعارف علوم عقلی اسلامی. (1394). فهرست نسخههای عکسی علوم عقلی اسلامی. قم :موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
ـــــــــــــــــــــ. (1402). سایت کتابخانه آیت الله حکیم. آدرس: http://alhakeemlib.org/. تاریخ مشاهده: 15/10/1402 .
ـــــــــــــــــــــ. (1402). ویکی شیعه. محمد سماوی نجفی. مدخل: محمد سماوی نجفی.
