The Way and Behavior of Imam Mohammad Bāqir (as) and Imam Ṣādiq (as) with Uprisings and Deviant Movements of Their Time

Document Type : Original Article

Authors
1 PhD student in History and Civilization of Islamic Nations, Islamic Azad University, Mashhad Branch, Mashhad, Iran: Efatgholizadeh@yahoo.com
2 Master's degree in History of Culture and Civilization of Islamic Nations, Imam Khomeini International University (ra), Qazvin, Iran (corresponding author): eftekhargasemzadeh@gmail.com
Abstract
The period of political and social life of Imam Mohammad Bāqir (as) and Imam Jaʿfar Ṣādiq (as) is one of the remarkable subjects of the ends of 1st and 2nd centuries AH. In this era, the society had faced many challenges in the political and intellectual fields. The emergence of uprisings and deviant movements were among the most important of these challenges. The research is a library and a descriptive-analytical method by examining the political-social and cultural-ideological life of Imam Bāqir (as) and Imam Ṣādiq (as), and categorizing uprisings and deviant movements to identify the approaches and strategies intended by the Two Imams. peace be upon them. The findings of this research show that Imam Mohammad Bāqir (as) and Imam Ṣādiq (as) explained the limits and rights of the Islamic Shariah with their scientific-cultural performance in the protection of Islamic tradition and values, knowing the conditions and requirements of the Islamic society. And according to the political conditions of the Islamic society in the Umayyad and Abbasid eras, along with perseverance and patience and adopting the strategy of piety and tolerance, they opened the door for discussion and debate by attending various assemblies and founding the scientific movement. And they paid attention to the training and education of their students as jurisprudents, muaddith and theologians.
Keywords

ـ قرآن کریم.
ـ آرلالائی، ارزینا. (1381). نخستین اندیشههای شیعی. ترجمه فریدون بدره‏ای. تهران: فروزان روز.
ـ ابناثیر، عز الدین على. (1371). کامل تاریخ بزرگ اسلام و ایران. ترجمة ابو القاسم حالت و عباس خلیلى. ج 15. تهران: مؤسسه مطبوعاتى علمى.
ـ ابن بابویه، محمد بن علی (شیخ صدوق). (1376). الامالی. ترجمة محمدباقر کمرهای. چاپ ششم. تهران: نشر کتابچی.
ـ   ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ. (1362). الخصال. تحقیق علیاکبر غفاری. قم: جامعه مدرسین.
ـ ابنجوزى، سبط. (1379). شرح حال و فضائل خاندان نبوت. ترجمة محمدرضا عطائى. مشهد: آستان قدس رضوى‏.
ـ ابنطقطقی، محمد بن علی بن طباطبا. (1360). تاریخ فخری. ترجمة محمد وحید گلپایگانی. تهران: بنگاه ترجمه و نشر.
ـ احمدی کچایی، مجید. (1392). «بررسی چگونگی تقابل ائمه با جریانهای غالیانه از آغاز تا دوره امام صادق g». تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی. شماره 10. صص: 95 – 114.
ـ اصفهانى، ابوالفرج. (1339). فرزندان آل ابوطالب (مقاتل الطالبیین). ترجمه جواد فاضل‏. تهران: کتابفروشى على‏اکبر علمى‏.
ـ الهامی، علی؛ محمدی، سیده زهرا. (1400). «شاخصه سنجی سیره سیاسی امام صادقg در مواجهه با نظامهای سیاسی با تأکید بر عنصر زمان در نظام اموی و عباسی». جستارهای تاریخ اسلام. سال اول. شماره اول. صص: 27-49.
ـ پناهی، یعقوب. (1391). «بازشناسی مقایسه‏ای مفهوم امامت از منظر فرق شیعه امامی و زیدی و تأثیر آن بر شکل‏گیری جنبش‏های سیاسی اجتماعی شیعیان در قرون دوم و سوم هـ.ق». پایان نامه کارشناسی ارشد با راهنمایی سید هاشم آقاجری و مشاورة صادق آیینه‏وند. دانشگاه تربیت مدرس.
ـ ترابی، احمد. (1387). امام باقرg: جلوه امامت در افق دانش. چاپ چهارم. مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی.
ـ جعفریان، رسول. (1381). حیات فکرى و سیاسى امامان شیعه‏ b. چاپ ششم. قم: نشر انصاریان.
ـ حیدری آقایی، محمود؛ خانجانی، قاسم؛ فلاح زاده، حسین؛ محمدی، رمضان. (1392). تاریخ تشیع (1) حضور امامان معصوم b. زیر نظر احمدرضا خضری. چاپ نهم. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
ـ خواجویان، محمد کاظم. (1376). تاریخ تشیع. مشهد: انتشارات جهاد دانشگاهی.
ـ زین عاملی، محمدحسین. (1389). شیعه در تاریخ. ترجمة محمدحسین عطایی. چاپ سوم. مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی.
ـ شورچه، عبدالحسین؛ حیاتی، سمیرا. (1394). «شیوههای مقابله امام صادقg با جریانهای انحرافی». پژوهشنامه علوم حدیث تطبیقی. سال دوم. شماره سوم. صص: 91-112.
ـ شهرستانی، محمد بن عبدالکریم بن احمد. (1373). توضیح الملل ترجمه الملل والنحل. تحریر نو مصطفی بن خالقداد هاشمی. ترجمة سیدمحمدرضا جلالی نائینی. ج1 و 2. چاپ چهارم. تهران: اقبال.
ـ شیخ طوسی، محمد بن حسن. (1409ق). اختیار معرفه الرجال. مشهد: مؤسسه نشر دانشگاه مشهد.
ـ صابری، حسین. (1378). تاریخ فرقههای اسلامی. ج 1 و 2. چاپ چهارم. تهران: انتشارات سمت.
ـ صفری، نعمت الله. (1382). «غلو و غالیان عصر ظهور در آیینه منابع». پژوهشنامه حکمت و فلسفه اسلامی. ش 6. صص: 133 – 154.
ـ طبرسى، احمد بن على. (1403ق). الاحتجاج. ترجمة نظام‏الدین احمد غفارى مازندرانى. ج ‏3. تهران: انتشارات مرتضوى.
ـ طبرى، محمد بن جریر. (1375). تاریخ طبرى. ترجمة ابو القاسم پاینده. ج 8 و ج 11. چاپ پنجم. تهران: اساطیر.
ـ طقّوش، محمد سهیل. (1391). دولت امویان. ترجمة حجت الله جودکی. چاپ ششم. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
ـ کاظمی پوران، محمد. (1380). قیامهای شیعه در عصر عباسی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. سازمان چاپ و انتشارات.
ـ کلینى، محمد بن یعقوب بن اسحاق. (1375). اصول کافى. ترجمة آیت الله کمره‏اى‏. چاپ سوم. قم: نشر اسوه.
ـ لوییس، برنارد. (1362). تاریخ اسماعیلیان. ترجمة فریدون بدرهای. تهران: توس.
ـ محمد جعفری، سید حسین. (1364). تشیع در مسیر تاریخ. ترجمة سید محمدتقی آیت اللهی. دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
ـ مدرسی طباطبایی، حسین. (1386). مکتب در فرآیند تکامل: نظری بر تطور مبانی فکری تشیع در سه قرن نخستین. ترجمه هاشم ایزدپناه. تهران: کویر.
ـ مسعودی، على بن الحسین. (1374). مروج الذهب و معادن الجوهر. ترجمة‏ ابوالقاسم پاینده. ج 2. چاپ دوم. تهران: انتشارات علمى و فرهنگى.
ـ مشکور، محمد جواد. (1368).  فرهنگ فرق اسلامی. با مقدمه کاظم شانهچی. مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی.
ـ معصومی، سیدابراهیم؛ مهاجرنیا، محسن. (1395). «راهبردهای سیاسی صادقینc در مواجهه با انحرافات سیاسی و فرهنگی». سیاست متعالیه. سال چهارم. شماره 13. صص: 25-44.
ـ منتظرالقائم، اصغر. (1378). تاریخ امامت. ویرایش2. قم: دفتر نشر معارف.
ـ نوبختی، ابی محمد الحسن بن موسی. (1355ق). فرق الشیعه. تصحیح محمد صادق بحرالعلوم. نجف: مطبعه الحیدریه.
ـ ولوی، علیمحمد. (1380). دیانت و سیاست در قرون نخستین اسلامی. تهران: انتشارات دانشگاه الزهرا.
ـ یعقوبى، احمد بن ابى یعقوب ابن واضح. (1371). تاریخ یعقوبى. ترجمة محمدابراهیم آیتى. ج 2. چاپ ششم. تهران: انتشارات علمى و فرهنگى.