The Emigration of Imam Riḍā (as) to Marv and its Influence on the Constructive Elements of Culture and Islamic Civilization in the Third and Fourth Centuries of Hijri, with an Emphasis on the Unifying Element
Document Type : Original Article
Author
samt .iran. tehran
Abstract
As the mother city of the great and historical Khorasan, the historical city of Marv has had a potential civilizational background, capacity and opportunities. The emigration of Imam Riḍā (as) also led to the flourishing of these capacities, opportunities, and curbing the damage and inhibiting factors so that this land could play a role in the formation and stabilization of Islamic culture and civilization. In this article, Imam Riḍā’s (as) migration to this land has been studied with a descriptive analytical approach and documentary method, after explaining the factors and elements of civilization, especially the unifying element from the point of view of the experts, with an overview of the historical background of Marv and its importance and civilizational position in the third century of Hijri, as well as examining the opportunities that were available to the Imam Riḍā (as) and the Prophet’s (pbuh) progeny. As a result, Imam Riḍā (as) while correctly understanding the situation as the vicegerent and using the general capacities of Khorasan centered on Marv and having individual advantages in the position of the scholar of Muhammad’s (pbuh) progeny and the son of the Messenger of Allah (pbuh) was able to make a tremendous influence on the constructive elements of civilization, especially the unifying element, prosperity and survival of Islamic civilization in the 3rd and 4th centuries of Hijri.
Keywords
ابراهیم حسن، حسن. (1362). تاریخ سیاسی اسلام. ترجمه ابوالقاسم پاینده. تهران: انتشارات جاویدان.
ابن اثیر، عز الدین علی. (بیتا). کامل تاریخ بزرگ اسلام و ایران. جلد دهم.ترجمه عباس خلیلی. تهران: انتشارات علمی.
ابن بابویه، محمد بن علی. (1378). عیون اخبار الرضا. تهران: نشر جهان.
ابن خلدون، عبدالرحمن. (1362). مقدمه ابنخلدون.ترجمه محمد پروین گنابادی. چاپ چهارم. تهران: علمی و فرهنگی.
ابن طقطقی، محمد بن علی بن طباطبا. (1368). تاریخ فخری. ترجمه محمد وحید گلپایگانی. چاپ سوم. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
ابن فقیه، احمد بن محمد. (1375). البلدان.ترجمه مختصر محمدرضا حکیمى. تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
ابوالقاسمی، محمد جواد. (1384). شناخت فرهنگ. تهران: انتشارات مؤسسه فرهنگی و هنری عرش پژوه.
اصفهانی، ابوالفرج. (1987). مقاتل الطالبیین. تحقیق احمد. چاپ دوم. بیروت: مؤسسه اعلمی.
انجم شعاع، آذر؛ مظاهری، ابوذر. (1398). «سازوکار تأثیرگذاری قرآن کریم بر بنیانهای فکری تمدن اسلامی». معرفت. ش 245. صص: 37- 48.
بابایی، حبیب الله. ( 1395). «چیستی تمدن در فلسفه» . نقد و نظر. شماره 84. صص: 82-105.
بغدادی، صفىالدین عبدالمؤمن بن عبدالحق. (1412ق). مراصد الإطلاع علی أسماء الأمکنه و البقاع. تصحیح علىمحمد بجاوى. بیروت: دارالجیل.
پرنیان، زهره؛ ربانی زاده، سید محمد رحیم. (1396). «نقش مأمون در مناظره های بین الادیانی». مطالعات تاریخ فرهنگی . ش31. صص: 1-26.
پهلوان، چنگیز. (1388). فر هنگ و تمدن. تهران: نشر نی.
حبیبی، عبدالحى. (1380). تاریخ افغانستان بعد از اسلام. تهران: افسون.
حموی، یاقوت بن عبدالله. (1410ق). معجم البلدان. بیروت: دارالکتب العلمیه.
دورانت، ویل. (۱۳۷۲). تاریخ تمدن. ترجمه احمد آرام. چاپ چهارم. تهران: انتشارات انقلاب اسلامی.
راوندى، مرتضی. (1382). تاریخ اجتماعی ایران. چاپ دوم. تهران: انتشارات نگاه.
زارع خورمیزی، محمدرضا؛ ابوالقاسمی، محمد جواد؛ محمدی ، مهدی. (1401). دانشوران اترک تا جیحون؛ فرهنگ مشاهیر علمی مورد افتخار دو ملت ایران و ترکمنستان از ابتدا تا پایان سده دهم هجری. تهران : موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بینالمللی الهدی.
زمانی محجوب، حبیب. (1397). «شاخصهای تمدنی نظام حکومتی پیامبر اسلام(ص)». پژوهشهای تمدن نوین اسلامی. شماره 3. صص: 59-88.
سیدسجادی، منصور. (1383). مرو: بازسازى جغرافیاى تاریخى یک شهر بر پایه نوشته هاى تاریخى و شواهد باستانشناسی. تهران: انتشارات سازمان میراث فرهنگی کشور.
____________. (1376). «راههای ارتباطی مرو با سایر مناطق در دوران اسلامی». مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز. ش 18. صص:13-42.
شریف قرشی، باقر. (1380). حیاة الامام الرضا(ع). قم: سعید بن جبیر.
عطاردى قوچانى، عزیزالله. ( 1388). اخبار و آثار حضرت امام رضا(ع). تهران: عطارد.
______________. ( 1406ق). مسند الامام الرضاg. مشهد: آستان قدس رضوی.
کشاورز بیضایی، محمد. (1397). «تحلیلی بر تکوین و عملکرد بیت الحکمه و تأثیر آن بر شکوفایی تمدن اسلامی». تاریخ نو. شماره 25. صص: 15- 32.
لوبون، گوستاو. (1386). تمدن اسلام و عرب. ترجمه سیدمحمدتقی فخر داعی گیلانی. چاپ دوم. تهران: دنیای کتاب.
لوکاس، هنری. (1369). تاریخ تمدن. جلد اول.ترجمه غلامحسین آذرنگ. چاپ دوم. تهران: مؤسسه کیهان.
مجلسی، محمد باقر. (1363). بحار الانوار. تهران: اسلامیه.
مرتضی عاملی، سید جعفر. (1362). الحیاة السیاسیه للامام الرضا(ع). قم: جماعه المدرسین.
مسعودی، علیبن الحسین. (1409ق). مروج الذهب. چاپ دوم. قم: دار الهجره.
مصاحب، غلامحسین. (1380). دایرة المعارف فارسی مصاحب. چاپ دوم. تهران: سازمان کتاب های جیبی.
مکی، محمد کاظم. (1397). تمدن اسلامی در عصر عباسی.ترجمه محمد سپهری. چاپ ششم. تهران: سازمان سمت.
منجم، اسحاق بن حسین. ( 1408ق). آکام المرجان. تصحیح فهمى سعد. بیروت: عالم الکتب.
ناظرزاده کرمانی، فرناز. ( 1376). فلسفه سیاسی فارابی. تهران: دانشگاه الزهرا.
خسروی هفشجانی، علی اصغر؛ رهبری، عباس؛ محمدی، فریده. (1396). «نقش حضرت امام رضا(ع) در شکوفایی و توسعه فرهنگ و تمدن اسلامی». مطالعات تاریخ و تمدن ایران و اسلام. شماره 3. صص: 38- 47.
وحیدیمنش، حمزه علی. (1386). «عناصر تمدنساز دین اسلام». معرفت. ش 123. صص:15-34.
ولایتی، علی اکبر. (1390). فرهنگ و تمدن اسلامی. قم: دفتر نشر معارف.
