Stylistic Analysis of Razavieh’s Odes in the Poetry Book of Sheikh Azari Esfrayeni

Document Type : Original Article

Author
Esfarayen university of Technology Esfarayen, North Khorasan,, IR
Abstract
Praise in the form of religious odes have been one of the main ways of expressing the religious interests of poets to religious leaders. The subtlety and tenderness of expression in ritual poetry, when combined with the expression of feelings for the Purified Imams (as), make the most beautiful literary poems. Sheikh Fakhr al-Din Ḥamzat ibn Ali Esfrayeni (784 - 866 A.H.) known in Azari as one of the famous poets, elders and poets of the 9th century AH, a large part of his odes were written in praise of the Purified Imams (as). Referring to Azari’s odes, the praise and devotion to the purified Imams (as) and especially Imam Riḍā (as) is remarkable due to the presence of this poet in Khorasan. By examining and Razaviyeh’s odes in Sheikh Azari’s poetry book, this article has aimed to analyze and identify the stylistic features and innovations that the poet paid attention to on three levels, linguistic, literary and intellectual, and the aspects of beauty. With eloquent and fluent expression, Azari has succeeded in singing Razavi’s odes along with literary arts and deep religious and historical concepts. The theme and intellectual language of the poet are combined with religious concepts and the poet has expressed his devotion well with a mystical look and with the language of poetry.
Keywords

قرآن کریم.
آذری اسفراینی، حمزه بن علی. (1389). دیوان آذری اسفراینی. تحقیق و تصحیح. دکتر محسن کیانی و سید عباس رستاخیز. تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.
آمدی، حسن‌بن بشر. (۱۴11/۱۹91). المؤتلف و المختلف فی اسماءالشعراء و کناهم و القابهم و انسابهم و بعض شعرهم. تحقیق الاستاذ الدکتور ف. کرنکو. بیروت: دار الجیل.
آمدی، عبدالواحد بن محمد تمیمی. (1410ق). غرر الحکم و درر الکلم. به تحقیق سید مهدی رجایی. قم: دارالکتاب الاسلامی.
آیت اللهی، سیدمهدی. (1374). آشنایی با معصومین. تهران: جهان آرا.
ابن‌بابویه، محمدبن علی. (1378). عیون الاخبار الرضا. به تحقیق مهدی لاجوردی. تهران: جهان.
ابن‌‌جوزی، یوسف‌‌بن قزاوغلی. (1418). تذکرة الخواص من الأمة بذکر خصائص. قم: شریف الرضی.
ابن‌شهر آشوب، محمدبن علی. (بی تا). مناقب آل ابی طالب. تصحیح سیدهاشم رسولی محلاتی. قم: علامه.
ابن‌قتیبه، عبدالله بن مسلم. (۱۳۸۶ـ۱۳۸۷/ ۱۹۶۶ ـ۱۹۶۷). الشعر والشعراء. قاهره: چاپ احمد محمد شاکر.
بافقی، محمد مفید مستوفی. (1340). جامع مفیدی. به کوشش ایرج افشار. تهران: بی‌نا.
جمحی، محمدبن سلام. (۱۹۵۲). طبقات فحولالشعراء. قاهره: چاپ محمود محمد شاکر.
حر العاملى، محمدبن حسن. (1409ق). وسائل الشیعه. قم: آل البیتb.
دولتشاه سمرقندی، علاءالدوله. (۱۳۱۸/۱۹۰۰). تذکرة الشعراء. لیدن: چاپ ادوارد براون.
رازی، امین احمد. (1378). تذکره هفت اقلیم. تصحیح، تعلیقات و حواشی سیدمحمدرضا طاهری. تهران: سروش.
سلامت آذر، رحیم. (1391). «بررسی سبک شناسی غزلیات شیخ آذری اسفراینی». فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب). سال پنجم. شماره دوم.صص: 229- 248.
شکاکی، حیدرعلی. (1399). «مقایسه سبک شناسی ترکیب بند آذری اسفراینی و محتشم کاشانی». فصلنامه مطالعات ادبی متون اسلامی. سال پنجم. پیاپی 17. شماره اول. صص: 147- 174.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1368). موسیقی شعر. تهران: نشر آگه.
________________. (1378). زبور پارسی، نگاهی به زندگی و غزل‌‌های عطار. تهران: آگاه.
شمیسا، سیروس. (1373). بیان. تهران: انتشارات فردوس.
__________. (1375). کلیات سبک شناسی. تهران: انتشارات فردوس.
__________. (1380). سیر غزل در شعر فارسی. تهران: انتشارات فردوس.
شهیدی، سیدجعفر. (1368). «ستایش و سوگ امام رضاg در شعر». مجموعه آثار دومین کنگره جهانی حضرت رضاg. صص: 572- 638. چاپ سوم. مشهد: آستان قدس رضوی.
صفا، ذبیح‌الله. (۱۳۸۱).  تاریخ ادبیات ایران. جلد چهارم. تهران: ققنوس.
طباطبایی، سید محمد حسین. (۱۳۹۰ق). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات.
طوسی، محمدبن حسن. (1414ق). الامالی. قم: دارالثقافه.
فتوحی رودمعجنی، محمود. (1389). بلاغت تصویر. تهران: انتشارات سخن.
فرشته، محمّد قاسم هندوشاه. (1301). گلشن ابراهیمی یا تاریخ فرشته. کانپور: بی‌نا.
فروزانفر، بدیع الزمان. (1383). تاریخ ادبیات ایران در عصر تیموریان. تهران: انتشارات فرهنگ و ارشاد اسلامی.
مجلسی، محمدباقر. (1403). بحار الانوار. تصحیح جمعی از محققان. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
مفید، محمدبن محمد. (بی‌‌تا). الارشاد. ترجمه رسولی محلاتی.تهران: اسلامیه.
مقریزی، تقی الدین احمدبن علی. (1420). امتناع الاسماع بما للنبی من الاحوال و الاموال و الحفده و المتاع. جلد سوم. لبنان: دارالکتاب العلمیه.
واردی، زرین. (1384). «مضامین رایج در شعر برخی از شاعران قرن نهم». مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز. دوره بیست و دوم. شماره اول. صص: 91- 110.
هادی، روح الله. (1388). «سیمای امام رضاg از سنایی تا جامی». فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب). دوره دوم. شماره دوم. صص: 155- 170.
یارشاطر، احسان. (1334). شعر فارسی در عهد شاهرخ. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
یلمه‌ها، احمدرضا؛ ولی محمدآبادی، مهدیه. (1394). «بررسی تطبیقی مدایح رضوی در شعر عربی و فارسی از ابتدا تا پایان قرن دهم». کاوشنامه ادبیات تطبیقی. سال پنجم. شماره 20 . صص: 103- 121.
یوسف نژاد، یوسفعلی. (1390). تصحیح دیوان شیخ آذری. رساله دکترای رشته زبان و ادبیات فارسی. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.