Typology of Esoteric Narrations Related to Amīr al-Mu'minīn (as) in Surah Anʿām

Document Type : Original Article

Author
Islamic Education Department, Faculty of Law and Theology, Shahid Bahonar University of Kerman
Abstract
One of the teachings of the Ahl al-Bayt (as) in expressing the teachings of the Holy Quran is to open a new window in harmony with time called Taʾwīl. Quranic verses have taʾwīl (esoteric interpretation) in addition to what is used in their appearance. And the best way to achieve the taʾwīl of the Qur'an is through the Ahl al-Bayt (as), because according to the hadith of Thaqalayn, the Ahl al-Bayt (as) are considered as the counterpart of the Qur'an. In many narrations of the Ahl al-Bayt (as), the verses of the Qur'an have been interpreted in accordance with taʾwīl, but in the narrative interpretations, the interpretive narrations have not been separated from the taʾwīl; therefore, separating esoteric narrations from interpretive narrations and determining the type of their taʾwīl becomes important and necessary. This research seeks to find the answer to the question of what type of taʾwīl have been made about the Amīr al-Muminīn (as) in the esoteric narrations of Surah Anʿām? In this regard, based on the idiomatic meaning of taʾwīl of the Qur'an in verses and narrations, esoteric narrations related to Imam Ali (as) were extracted from the interpretive narrations of Surah Anʿām; and by descriptive-analytical method, it was found that there are four types of taʾwīl in these narrations about that Imam, which are: the esoteric meaning of the verse, the esoteric example of the verse, the example or generality of the verse and the fulfillment of the contents of the verse.
Keywords

قرآن‌کریم. (1373). ترجمه ناصر مکارم شیرازی. قم: دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامى‏.
آگاه، حمید.(1375).  «تأویل قرآن در منظر اهل‌بیتb». مجله پژوهش‌های قرآنی. شماره ۵ و ۶. صص:196-211.
ابن‌اثیر، مبارک‌بن‌محمد. (1367).  النهایۀ فی غریب‌الحدیث والاثر. قم: مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان.
ابن بابویه، محمدبن‌على‏. (1395ق). کمال‌الدین و تمام‌النعمة. تهران: اسلامیه.
ــــــــــــــــــ‏.. (1403ق). معانی‌الاخبار. قم: انتشارات اسلامی.
ابن‌شهرآشوب، محمدبن‌على.(1379ق). ‏ مناقب آل ابی‌طالبg. قم: انتشارات علامه.
ابن‌فارس، احمد.(1410ق). معجم مقاییس‌اللغه. قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
ابن‌مشهدى، محمدبن‌جعفر.(1419ق). المزارالکبیر. قم: دفتر انتشارات اسلامى.
ابن‌منظور، محمد. (1408ق). لسان العرب. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
ازهری، محمدبن‌احمد.(بی‌تا). معجم تهذیب‌اللغه. بیروت: دارالکتاب العربی.
استرآبادى، على‏. (1409ق). تأویل الآیات‌الظاهرة فی فضائل العترة‌الطاهرة. قم: مؤسسة النشر‌الإسلامی.
اسعدی، محمد؛طیب‌حسینی، سیدمحمود. (1390).  پژوهشی در محکم و متشابه. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
بابایی، علی اکبر. (1372).  «تأویل قرآن». مجله معرفت. شماره ۶.صص:44-50.
جوهری، اسماعیل‌بن‌حماد. (1428ق). الصحاح اللغه. بیروت: دارالمعرفه.
ذوفقاری، شهاب‌الدین. (1393). «بررسی مفهوم قرآنی تأویل و مقایسه آن با دیدگاه‌های برخی قرآن‌پژوهان معاصر». مجله حسنا. شماره ۲۱. صص:35-62.
راغب اصفهانی، حسین‌بن‌محمد. (1404ق). المفردات. قم: نشر کتاب.
شاکر، محمدکاظم. (1376).  روش‌های تأویل قرآن. قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
ــــــــــــــ  (1382).  مبانی و روش‌های تفسیر. قم: مرکز جهانی علوم اسلامی.
ــــــــــــــ  (1388).  «تأویل». دایرة المعارف قرآن کریم. ج7. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.صص:90-111.
صفار، محمدبن‌حسن‏. (1404ق). بصائرالدرجات. ‏قم: مکتبة آیة‌الله المرعشی‌النجفی.
طباطبایی، محمدحسین. (1390ق). المیزان فی تفسیرالقرآن. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏.
طبرسى، احمدبن‌على‏. (1403ق). الإحتجاج على أهل‌اللجاج. مشهد: نشر مرتضى.
طبرسى، فضل‌بن‌حسن. (1372). مجمع‌البیان فی تفسیرالقرآن‏ُ. تهران: ناصر خسرو.
علوی‌نژاد، سیدحیدر. (1388). «معناشناسی تأویل قرآن در منظر اهل‌بیتb». مجله حسنا. شماره۲.صص:30-47.
عیاشى، محمدبن‌مسعود.(1380ق). تفسیرالعیّاشی‏. تهران‏: مکتبة العلمیة‌الاسلامیة.
فراهیدی، خلیل‌بن‌احمد.(1414ق). ترتیب کتاب‌العین. تهران: اسوه.
فرجاد، محمد. (1383). «معناشناسی تأویل در روایات». مجله پژوهش‌های قرآنی. شماره ۳۷ و ۳۸. صص: 302-313.
فیروزآبادی، مجدالدین. (بی‌تا). بصائر ذوی‌التمییز فی لطائف الکتاب‌العزیز. بیروت: المکتبه العلمیه.
فیض‌کاشانى، محمدمحسن‌. (1406ق). الوافی. اصفهان‏: کتابخانه امام امیرالمؤمنین‌علىg.
قهاری کرمانی، محمدهادی. (1398). «ماهیت تأویل قرآن در آیات و روایات و بررسی دیدگاه‌های مشهور بر اساس آن». پژوهشنامه تأویلات قرآنی. دوره 2. شماره ۳. پاییز و زمستان. صص:68- 96.
ــــــــــــــــــــــــــــــ (1399). «انواع روایات تأویلی سورۀ آل‌عمران دربارۀ حضرت علیg». پژوهش‌نامه نقد آراء تفسیری. دوره1. شماره ۲. زمستان ۱۳۹۹. صص:31-60.
.ــــــــــــــــــــــــــــــ. (1400). «انواع روایات تأویلی سوره نساء درباره امام علیg». فصلنامه قرآنی کوثر. دوره ۳. شماره 68. بهار ۱۴۰۰.صص:27-48.
.ــــــــــــــــــــــــــــــ. (1400). «انواع روایات تأویلی سوره هود درباره امام علیg». مطالعات علوم قرآن. دوره ۳. شماره ۷. بهار ۱۴۰۰.صص:169-194.
ــــــــــــــــــــــــــــــ. (1400). «گونه‌شناسی روایات تأویلی سوره توبه درباره امام امیرالمؤمنینg». فصلنامه سفینه. دوره ۱۹. شماره ۷۳. زمستان ۱۴۰۰.صص:126- 149.
قمى، على‌بن‌ابراهیم‏.(1363).  تفسیرالقمی‏. قم: دارالکتاب.
کوفى، فرات‌بن‌ابراهیم‏. (1410ق). تفسیر فرات‌الکوفی. تهران: مؤسسةالطبع وزارةالثقافة والإرشادالإسلامی.
کلینى، محمدبن‌یعقوب‏. (1429ق). الکافی. قم: دارالحدیث.
مکارم شیرازى، ناصر و همکاران. (1371).  تفسیرنمونه‏. تهران: دارالکتب‌الإسلامیة.
نصیری، علی. (1377).  «تأویل از نگاه تحقیق». مجله بینات. شماره ۱۷. صص: 52-66.