فرهنگ و سیره اهل بیت (علیهم السلام)

فرهنگ و سیره اهل بیت (علیهم السلام)

الگوی حکمرانی تبیینی در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای با تکیه بر سیره اهل‌بیت(ع)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار گروه معارف،واحد کرمانشاه،دانشگاه آزاد اسلامی،کرمانشاه،ایران.
چکیده
در منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای، تحقق تمدن نوین اسلامی مستلزم نظامی از هدایت فرهنگی، معرفتی و اجتماعی است که در آن «جهاد تبیین» صرفاً یک فعالیت تبلیغی یا رسانه‌ای نیست، بلکه سازوکاری بنیادین برای هدایت افکار عمومی، شکل‌دهی به هویت جمعی، تقویت سرمایه اجتماعی و تثبیت ارزش‌های تمدنی به‌شمار می‌رود. با وجود گسترش پژوهش‌ها درباره جهاد تبیین، حکمرانی دینی و سیره اهل‌بیت(ع)، بررسی پیشینه نشان می‌دهد که تاکنون چارچوبی نظری برای تبیین «الگوی حکمرانی تبیینی» و روابط میان مؤلفه‌ها، کنشگران، سازوکارها و کارکردهای آن در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای ارائه نشده است. بر این اساس، مسئله اصلی پژوهش حاضر، بازسازی نظری الگوی حکمرانی تبیینی در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای با تکیه بر سیره اهل‌بیت(ع) و تبیین نقش آن در فرآیند جامعه‌سازی و تحقق تمدن نوین اسلامی است. این پژوهش از نظر هدف، بنیادی و از حیث رویکرد، کیفی است و با بهره‌گیری از راهبرد بازسازی نظری، روش تحلیل مضمون و تحلیل اسنادی، مجموعه‌ای از بیانات، پیام‌ها، آثار مکتوب و رهنمودهای آیت‌الله خامنه‌ای درباره سیره اهل‌بیت(ع)، جهاد تبیین، حکمرانی، فرهنگ، رسانه، تعلیم و تربیت و تمدن نوین اسلامی را تحلیل می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که حکمرانی تبیینی بر شش رکن بنیادین شامل مبانی معرفتی، اهداف راهبردی، کنشگران هدایت، عرصه‌های تبیین، سازوکارهای حکمرانی و پیامدهای تمدنی استوار است و این ارکان در قالب یک نظام پویا و بازخوردی، فرآیند تولید، انتقال، نهادینه‌سازی و بازتولید حقیقت را در جامعه سامان می‌دهند. نوآوری پژوهش در ارائه نخستین الگوی مفهومی حکمرانی تبیینی در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای است.
کلیدواژه‌ها