فرهنگ و سیره اهل بیت (علیهم السلام)

فرهنگ و سیره اهل بیت (علیهم السلام)

عاشورا در روایت راهبردی محور مقاومت از منظر شهید سید حسن نصرالله

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیارگروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی، بروجرد، ایران .
2 کارشناس ارشد علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی، بروجرد، ایران
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی چگونگی نقش‌آفرینی آموزه‌های عاشورا در شکل‌گیری و تقویت راهبردهای محور مقاومت از منظر شهید سید حسن نصرالله انجام شده است. در این راستا، نقش مؤلفه‌هایی همچون ظلم‌ستیزی، حق‌طلبی، ایثار، شهادت‌طلبی، عدالت‌خواهی و وحدت در هویت‌سازی، مشروعیت‌بخشی سیاسی و اجتماعی و بسیج مردمی محور مقاومت بررسی شد. این پژوهش از نظر رویکرد، کیفی و از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی است. داده‌های پژوهش از طریق مطالعه اسنادی، منابع کتابخانه‌ای و بررسی سخنرانی‌ها و مواضع شهید سید حسن نصرالله گردآوری شده و با استفاده از روش تحلیل مضمون، در چارچوب نظریه روایت راهبردی تحلیل شده‌اند. در این چارچوب، نقش عاشورا در سه سطح روایت هویت، روایت نظم بین‌الملل و روایت سیاست خاص مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در اندیشه شهید سید حسن نصرالله، عاشورا فراتر از یک واقعه تاریخی و آیینی، به‌مثابه روایتی راهبردی برای معناسازی، هویت‌بخشی و جهت‌دهی به کنش‌های محور مقاومت بازتولید شده است. بر این اساس، آموزه ظلم‌ستیزی و حق‌طلبی در شکل‌دهی به هویت مقاومت و مشروعیت‌بخشی به کنش‌های سیاسی، ایثار و شهادت‌طلبی در تقویت اراده جمعی و بازدارندگی نامتقارن، و عدالت‌خواهی و وحدت در انسجام سازمانی و گسترش همبستگی فراملی نقش دارند. همچنین، بازتفسیر نمادین واقعه عاشورا در چارچوب تحولات معاصر، زمینه پیوند میان حافظه تاریخی و کنش سیاسی را فراهم کرده و به گسترش روایت مقاومت در سطح منطقه‌ای کمک کرده است. نتایج پژوهش مؤید آن است که روایت راهبردی عاشورا در منظومه فکری نصرالله، سازوکاری برای بازتولید هویت جمعی و استمرار فرهنگ مقاومت به شمار می‌رود.
کلیدواژه‌ها