فرهنگ و سیره اهل بیت (علیهم السلام)

فرهنگ و سیره اهل بیت (علیهم السلام)

مدل مفهومی سخاوت از منظر آیات و روایات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 طلبه سطح چهار، موسسه آموزش عالی تخصصی حضرت زهرا سلام الله علیها، میبد، ایران
2 دکترای روان شناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، سمنان، ایران.
چکیده
این پژوهش با هدف ارائه مدل مفهومی سخاوت بر اساس آموزه‌های اسلامی با روش تحلیل کیفی محتوای متون دینی انجام شده است. بدین منظور با دو راهبرد جستجوی واژگانی و متن خوانی باز، دستیابی به ۱۴ واژه مرتبط و ۴۵۰ گزاره دینی با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند در آیات قرآن و روایات جمع‌آوری شد. برای حصول اطمینان از مطابقت یافته‌ها با محتوای موجود در آموزه‌های اسلامی و کاربرد آن در حوزه روان‌شناسی، اعتبار یافته‌ها بر اساس نظر ۸ نفر از متخصصان حوزه علوم روانشناختی و علوم اسلامی با محاسبه شاخص روایی محتوا (CVI) مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت مدل مفهومی سخاوت در قالب یک طرحواره کلی ترسیم شد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است مدل مفهومی سخاوت در آموزه‌های اسلام دارای ۶ مؤلفه مفهومی، علّی، زمینه‌ای، تسهیل‌کننده، رفتاری و پیامدی است. مؤلفه رفتاری در حوزه رفتارهای واجب و رفتارهای مستحبی دسته‌بندی شد. مؤلفه‌های پیامدی نیز در دو دسته پیامدهای فردی و اجتماعی دسته‌بندی شدند. یافته‌های این پژوهش بستر مناسبی برای تدوین پرسش‌نامه سازه سخاوت و طراحی مداخله درمانی و بسته آموزشی آن را فراهم کرده است.
کلیدواژه‌ها