این پژوهش با عنوان گونه‌های مواجهه با متخلفان، مخالفان و دشمنان در حکمرانی سیاسی رسول خدا(ص) به تبیین الگوی رفتاری پیامبر اکرم(ص)در برابر گروه‌های معارض می‌پردازد. مسئله اصلی آن است که برخوردهای آن حضرت در نسبت با مخالفت، تخلف، نفاق و دشمنی، بر چه مبانی و با چه سازوکارهایی سامان یافته است. بر پایه بررسی منابع اسلامی و با توجه به شرایط تاریخی صدر اسلام، روشن می‌شود که سیره سیاسی رسول خدا(ص) بر ترکیبی از دعوت، حکمت، مدارا، اقناع و قاطعیت استوار بوده و از هرگونه خشونت بی‌ضابطه یا رفتار انتقام‌جویانه به دور بوده است. ایشان همواره همگان، به‌ویژه مشرکان و دشمنان را به توحید فرا می‌خواند و در عین حال، برای حفظ کیان اسلام، امنیت جامعه نوپای اسلامی، صیانت از وحدت و مقابله با پیمان‌شکنی و توطئه، اقدامات متناسب و مبتنی بر شرع را به‌کار می‌بست. یافته‌ها نشان می‌دهد گونه‌های مواجهه رسول خدا(ص)با این گروه‌ها شامل عفو، مدارا، منزوی‌سازی، اعلام برائت و اجرای حدود الهی بوده است. تمایز میان منتقدان، متخلفان، منافقان و متجاوزان، و نیز رعایت عدالت و پرهیز از ظلم، از اصول ثابت این مواجهه به شمار می‌آید. بدین ترتیب، سیره نبوی الگویی عقلانی و اخلاق‌محور برای حکمرانی سیاسی در برابر مخالفان و دشمنان ارائه می‌کند. روش تحقیق توصیفی تحلیلی بر مبنای مطالعه بنیادین سیره سیاسی رسول خدا(ص) می-باشد.