حدیث شریف «کونوا لَنا زَیناً وَ لا تَکونوا عَلَینا شَیناً» که از وصایای امام حسن عسکری (ع) است یکی از بنیادین‌ترین آموزه‌های اخلاقی در حوزه رفتار اجتماعی شیعیان در عصر غیبت به‌شمار می‌آید. این پژوهش با هدف تبیین رفتار مطلوب حجاج ایرانی با الهام از این حدیث و با تکیه بر بیانات رهبر شهید انقلاب حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در دیدارهای سالانه با کارگزاران و دست‌اندرکاران حج طی بازه زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۴ شمسی انجام شده است. پژوهش از حیث رویکرد، کیفی و از حیث روش، مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد در سنت نظام‌مند اشتراوس و کوربین است. داده‌ها به‌صورت دستی و با رویکرد مقایسه مستمر خط‌به‌خط تحلیل شدند. در مرحله کدگذاری باز، ۳۸ کد مفهومی از دل بیانات استخراج گردید و این کدها در مرحله کدگذاری محوری در قالب پنج مقوله اصلی سازمان‌دهی شدند. این مقولات در مرحله کدگذاری انتخابی حول پدیده محوری «استحاله سفر فردی به رسالت دوگانه تزکیه باطن و مسافرت جمعی امت» پیوند یافتند. یافته‌ها نشان می‌دهد که رفتار مطلوب حجاج در اندیشه رهبر شهید هم‌زمان دارای دو بُعد فردی شامل تزکیه نفس و تعمیق عبادت و جمعی شامل وحدت‌آفرینی، نمایندگی هویت شیعی و دعوت عملی به اسلام است. این پژوهش با استخراج الگوی رفتاری خرد و عملیاتی از بیانات رهبر شهید پیوندی میان میراث روایی اهل‌بیت (ع) و اندیشه راهبردی معاصر برقرار کرده و می‌تواند مبنای تدوین برنامه‌های آموزشی و توجیهی برای حجاج پیش از اعزام قرار گیرد.