Content and Structural Analysis of Praises of the Prophet (pbuh) and Ahl al-Bayt (as) in the Poetry of Mastureh Ardalan
Document Type : Original Article
Author
Associate Professor, Department of Arabic Language and Literature, Payam Noor University
Abstract
Religious beliefs have always been among the main and influential elements in the formation and enrichment of Persian literature. Among them, love and devotion to the family of the Prophet of Islam (PBUH) hold a special place. In the cultural and geographical region of Ardalan, many poets have adorned their divans with praise and mention of the virtues of the Ahl al-Bayt (AS), among whom Mastura Ardalan (1264 AH) is considered a prominent figure. She, using a simple, fluent, and intimate language, has immortalized the name and memory of the Prophet Muhammad (PBUH) and the Infallible Imams (AS) in her poems and composed odes filled with devotion, praise, and expression of their virtues. This study, employing a descriptive–analytical method and focusing on both structural and content dimensions, examines the praises of the Prophet (PBUH) and the Ahl al-Bayt (AS) in Mastura’s poetry. The findings indicate that Mastura Ardalan, compared to other contemporary religious poets, possesses distinctive features. Structurally, her odes are characterized by narrative coherence, a natural connection between verses, and avoidance of the verbal artificiality commonly found in Qajar-era ode writing. Her use of clear and standard language, focus on narrating the lives and virtues of the Ahl al-Bayt, and the smooth and melodious rhythm of her poetry have distanced her panegyrics from a merely formal and ceremonial tone. In terms of content, Mastura’s praises are not merely formulaic expressions of admiration but rather reflect her personal beliefs, traditions, and spiritual experiences within the cultural context of Kurdistan. The prominence of the portrayal of Lady Fatimah (AS), the integration of praise with ethical and human concerns, and the presence of regional cultural identity are among the most important factors that distinguish her panegyrics from similar works.
Keywords
قرآن کریم.
اردلان، شیرین. (1387). خاندان کرد اردلان در تلاقی امپراطوریهای ایران و عثمانی. ترجمه مرتضی اردلان. تهران: نشر تاریخ ایران.
اصفهانی، محمدحسین. (بیتا). الأنوار القدسیه. تصحیح علی نهاوندی. بیجا: مؤسّسة المعارف الإسلامیّه.
بحرانی اصفهانی، عبدالله. (1409ق). عوالم العلوم والمعارف والأحوال من الآیات والأخبار والأقوال. قم: مدرسة الإمام المهدی.
باسورث، کلیفورد ادموند. (۱۳۷۱). سلسلههای اسلامی. ترجمه فریدون بدرهای. تهران:مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
برویین سن، مارتین. (1375). جامعه شناسی مردم کرد(آغا، شیخ، دولت).ترجمه ابراهیم یونسی. مهاباد: رهرو.
رادفر، ابوالقاسم. (1389). «مستوره کردستانی، مهین بانوی شعر و هنر و عرفان». نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان. دوره جدید. شماره12. صص:13-24.
رسولی، هاشم. (بیتا). زینب، عقیلة بنی هاشم. تهران: مشعر.
روشن اردلان، یدالله. (1390). «خاستگاه اردلان». همایش ملی اردلان شناسی. دانشگاه کردستان.
رونق سنندجی، میرزا عبدالله. (1344). تذکره حدیقه امان اللهی. تصحیح و تحشیه دکتر عبدالرسول خیامپور. تبریز: مؤسسه تاریخ و فرهنگ ایران.
سلیمی، علی؛ نعمتی، فاروق. (1390). «مضامین مشترک دینی در اشعار مستوره اردلان و عائشه تیمور». فصلنامه علمی پژوهشی زبان و ادب فارسی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج. شماره8. سال سوم. صص: 71 -92.
سنندجی، میرازا شکرالله. (1375). تحفه ناصری در تاریخ و جغرافیای کردستان. تهران: امیرکبیر.
شریفی، احمد. (1385). «مستوره از دیدگاه شرق شناسان» از مجموعه کتاب زندگینامه: خدمات علمی و فرهنگی مستوره.
شمس محمد، اسکندر. (1380). تاریخ کرد در قرن 16 میلادی. ترجمه محسن جلدیان. تهران: عابد.
فلاحی، کیومرث. (۱۳۸۷). «حافظ و مستوره(بررسی تطبیقی غزلیات مستوره اردلان و حافظ شیرازی)». رشد آموزش زبان و ادب فارسی. شماره ۸۷. صص:1-4.
قدیمی قیداری، عباس. (1388). «تاریخنگاری محلی کردستان و ظهور نخستین تاریخنگار زن ایرانی». پژوهشهای تاریخی. سال چهل و پنجم. دوره جدید. شماره1. صص:113-128.
کردستانی، ماه شرف خانم. (1304). دیوان ماه شرف کردستانی. به کوشش یحیی معرفت. تهران: مطبعه شوروی.
کزازی، میرجلال الدین؛ خیریه، بهروز. (۱۳۹۲). «پیر در دیوان حافظ و شعر شاعران کرد» . مطالعات ادبیات تطبیقی . سال هفتم. شماره26. صص:115-140.
کلهر، محمد. (1394). «تأملی پیرامون اخوانیه مستوره به رونق سنندجی و تأثیر آن در پرتوافکنی به مسائل برگهای پایانی تاریخ او». تاریخ ایران. شماره ۱۸. صص:173-192.
محمد جباری، عبدالجبار. (1382). گزیدهای از زنان نامدار کرد. ترجمه احمد محمدی. سنندج: انتشارات احمد محمدی.
مفاخری، بهزاد. (1401). «تاریخ نگاری مستوره اردلان در تاریخ الأکراد». تاریخ و تمدن اسلامی. سال 18. شماره 39. صص:79-97.
مرادی، نورعلی. (1379). آخرین مستعمره. تهران: پژوهنده.
مردوخ، محمد. (1379). تاریخ مردوخ. تهران: انتشارات کارنگ.
مستوره اردلان، ماه شرف خانم. (1324). تاریخ اردلان. مقدمه و تصحیح ناصر آزادپور. سنندج: چاپخانه بهرامی.
مستوره اردلان، ماه شرف خانم. (1394). دیوان مستوره. مقابله و تصحیح: ماجد مردوخ روحانی. سنندج: کانی کتیب.
نیکیتین، واسیلی. (1366). کرد و کردستان. ترجمه محمد قاضی. ج1. تهران: نیلوفر.
وقایع نگار کردستانی، علی اکبر. (1379). حدیقه ناصریه و مرآت الظفر. به کوشش محمد رئوف توکلی. تهران: انتشارات توکلی.
هدایت، رضا قلی خان. (1340). مجمع الفصحاء. تصحیح مظاهر مصفا. تهران: امیرکبیر.
