The Life of the Ahlul Bayt (peace be upon them) in the Cultural Engineering of Society(With Emphasis on the Strategy of Intellectual and Cultural Cadre Building in Cognitive Warfare
Document Type : Original Article
Author
PhD student in the field of History of Islamic Culture and Civilization, Qom University of Islamic Education.
Abstract
With the rise of the Umayyads, profound cognitive deviations were experienced by the Islamic community. The damage that occurred in various social dimensions and aspects led to intellectual and ideological gaps among the Islamic community. In contrast, the Ahl al-Bayt (a.s.), considering the intellectual and cultural gap that had arisen in the community, chose “cultural engineering centered on intellectual and cultural cadre building” as one of their reform tactics. A tactic that can act as an interventionist to confront the dominant thinking and discourse in society and, while attacking the intellectual foundations of the rival movement, provide cognitive guidance to different masses of people based on their own epistemological foundations. Therefore, in this research, with the approach of historical study and comparative analysis method, we will examine this cognitive strategy of the Ahl al-Bayt (a.s.) and study and examine it in the form of measures such as “providing cognitive prerequisites”, “training and educating human resources” and “creating sublime values in lifestyle”.
Keywords
قرآن کریم.
الصحیفه السجادیه. (1376). قم: نشر هادی.
آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن. (1403 ق). الذریعه. بیروت: دارالأضواء.
ابن ابی الحدید، عبدالحمید. (1404 ق). شرح نهج البلاغة. محقق: محمد ابوالفضل ابراهیم. چاپ سوم. قم: مکتبة آیة الله المرعشی النجفی.
ابن اثیر، علی. (1385 ق). الکامل. بیروت: دار صادر ـ دار بیروت.
ابن بابویه، محمد بن علی. (1376). أمالی. چاپ ششم. تهران: کتابچی.
ـــــــــــــــــــــــــ. (1362 ق). خصال. محقق و مصحح: علی اکبر غفاری. قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
ـــــــــــــــــــــــــ. (1378 ق). عیون اخبارالرضا. محقق و مصحح: مهدی لاجوردی. تهران: جهان.
ـــــــــــــــــــــــــ. (1403 ق). معانی الأخبار. محقق و مصحح: علی اکبر غفاری. قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
ابن شعبه حرانی، حسن بن علی. (1404 ق). تحف العقول. محقق و مصحح: علی اکبر غفاری. چاپ دوم. قم: دفتر نشر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
ابن شهر آشوب، محمد. (1379 ق). مناقب. قم: علامه.
ابن فارس، احمد. (1389 ق). معجم مقاییس اللغه. تحقیق: محمد هارون. چاپ دوم. مصر: شرکه مکتبه و مطبعه الحلبی.
ابن کثیر دمشقی، اسماعیل. (1407 ق). البدایه و النهای. بیروت: دارالفکر.
ابن مالک، محمد. (1348 ق). الفیه. قاهره:دار الکتب المصریه.
ابن منظور، محمد. (1408 ق). لسان العرب. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
ابوالفرج اصفهانی، علی. (1419 ق)، مقاتل الطالبیین. محقق و شارح: احمد صقر. چاپ سوم. بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات.
ابوزهره، محمد. (بیتا). الامام الصادقg. بیجا: مطبعه احمد علی نحیمر.
احمدزاده کرمانی، روح الله. (1390). بازاندیشی در فرهنگ و رسانه. تهران: چاپار.
اربلی، علی. (1381 ق). کشف الغمة. محقق و مصحح: هاشم رسولی محلاتی. تبریز: بنی هاشمی.
اقبال، مظفر. (1393). شکلگیری علم اسلامی. مترجمان: محمدرضا قائمی نیک، محسن قائمی نیک، حسن آریان، علیرضا قبولی، مهدسی مقدسی، محمد حقانی فضل. تهران: ترجمان علوم انسانی.
باقری، فریبرز. (1393). «مفهومشناسی و کارکردهای هنجار». علوم تربیتی از دیدگاه اسلام. سال دوم. شماره 3. صص:51 – 69.
برنال، آلونسو. (1402). جنگ شناختی: حمله به واقعیت و اندیشه. مترجم: محمدحسین قربانیزواره. قم: شناختپژوه.
برونو، فرانک. (1988م). فرهنگ توصیفی روانشناسی. مترجم: طاهری، فرزانه؛ یاسایی، مهشید. چاپ سوم. تهران: ناهید.
بصیری، محمدعلی. (1380). «ویژگیهای حاکم در سیره نظری و عملی امام علیg». هنر دینی. شماره 9. صص: 9 – 30.
بکار، زبیر. (1416 ق). الاخبار الموفقیات. محقق: سامی مکی العانی. قم: الشریف الرضی.
بکش، الیور؛ سوآب، اندرو. ( 1404). جنگ شناختی. مترجم: نواب همتیان. قم: شناخت پژوه.
بلاذری، احمد. (1417 ق). أنساب الاشراف. محقق: سهیل زکار و ریاض الزرکلی. بیرو: دارالفکر.
تاگارد، پاول. (1399). ذهن: درآمدی بر علوم شناختی. ترجمه: رامین گلشائی. چاپ هفتم. تهران: سمت.
تمیمی آمدی، عبدالواحد. (1410 ق). غررالحکم. محقق و مصحح: سیدمهدی رجائی. چاپ دوم. قم: دارالکتاب الاسلامی.
ثقفی، ابراهیم. (1410 ق). الغارات. قم: دارالکتاب.
جعفریان، رسول. (1389). تاریخ سیاسی اسلام. چاپ هشتم. قم: دلیل ما.
ــــــــــــــــ. (1391). حیات فکری ـ سیاسی امامان شیعه. چاپ دوم. تهران: علم.
حر عاملی، محمد. (1409 ق). وسائل الشیعه. محقق و مصحح: موسسه آل البیت b. قم: موسسه آل البیت b.
حکیمی، محمدرضا، محمد و علی. (1395). الحیاة. چاپ سوم. قم: دلیل ما.
داوود، محمدجانی؛ فاضلی، امیر. (1403). «نگرشی بر اصول تربیتی آموزشی امامان معصومb با تاکید بر رویه شاگردپروری امام جعفرصادقg». پژوهش و مطالعات علوم اسلامی. سال 6. شماره 63. صص: 1 – 9.
دهخدا، علی اکبر. (1385 ـ 1390). لغت نامه. دانشگاه تهران: موسسه انتشارات و چاپ.
دینوری، ابن قتیبه. (1992 م). المعارف. چاپ ششم. قاهره: الهیئه المصریه العامه للکتاب.
ـــــــــــــــــ. (1368). اخبار الطوال. محقق: محمد عبد المنعم عامر. قم: منشورات الرضی.
رشاد، علی اکبر. ( 1386). «مهندسی فرهنگ و مهندسی فرهنگی؛ ماهیت، مبانی و مسائل». زمانه. ش 58.
زبیدی، مرتضی. (1306 ق).تاج العروس. بیروت: دار مکتبه الحیاه.
زراری، احمد. (1369). رساله. محقق و مصحح: محمدرضا حسینی. قم: مرکز البحوث و التحقیقات الاسلامیه.
سید رضی، محمد. (1414 ق). نهج البلاغه. محقق و مصحح: صبحی صالح. قم: هجرت.
سیلور اشتاین، نااومی. (1399). «فضای ژئوپلیتیکی جدید در عصر اطلاعات، رویکردی مبتنی بر علم اعصابشناختی (نوروساینتیفیک) به امنیت ملی». مترجم: محمد خادمی. مطالعات عملیات روانی "ویژه نامه جنگشناختی 1". سال پانزدهم. ش 50.صص: 107 – 132.
شاهوردی، مجید. (1398). تهاجم فرهنگی در عصر امویان، قم، مرکز تخصصی ائمه اطهارb.
شجاعی، محمدصادق. (1386). «نگاهی به شناخت از منظر فلسفه، روانشناسی و اسلام». معرفت. ش 119.صص:81-100.
شهیدی، جعفر. (1395). تاریخ تحلیلی اسلام. چاپ 54. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
طبرسی، احمد. (1403 ق). الإحتجاج. محقق و مصحح: محمدباقر خراسان. مشهد:نشر مرتضی.
طبری، محمد. (1387 ق). تاریخ الطبری. محقق: محمد ابوالفضل ابراهیم. چاپ دوم. بیروت: دارالتراث.
طوسی، محمد. (1419 ق). الثاقب. محقق و مصحح: نبیل رضا علوان. چاپ سوم. قم: انصاریان.
ـــــــــــــــ. (1414 ق). أمالی. قم: دارالثقافة.
ـــــــــــــــ. (1407 ق). تهذیب الأحکام. حسن الموسوی خرسان. چاپ چهارم. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
عالی نژاد، محمدحسین؛ بیرانوند، سمانه. (1398). «فرماندهی و مدیریت حضرت علی g در برخورد با جنگ نرم در زمان خلافت».اولین همایش ملی فرماندهی و مدیریت از منظر امیر المومنین امام علی g.تهران.https://civilica.com/doc/954849.
فیض کاشانی، محمدمحسن. (1406 ق). الوافی. اصفهان: کتابخانه امام امیرالمؤمنین علیg.
قرشی، باقر شریف. (1409 ق). حیاة الامام زین العابدینg. بیروت: دارالأضواء.
کشاورز، سوسن؛ ترکاشوند، سینا. (1396). «تبیین سیره تربیتی امام صادقg جهت ارائه الگویی برای سبک زندگی اسلامی». تربیت اسلامی. شماره 24. صص: 31 - 47.
کشی، محمد. (1409 ق). اختیار معرفه الرجال. محقق و مصحح: محمد طوسی و حسن مصطفوی. مشهد: موسسه نشر دانشگاه مشهد.
کلینی، محمد. (1407 ق). کافی. محقق و مصحح: علی اکبر غفاری و محمد آخوندی. چاپ چهارم. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
گلشن فومنی، محمدرسول. (1392). روانشناسی اجتماعی. چاپ دوم. تهران: دیدار.
مجلسی، محمدباقر. (1403 ق). بحارالانوار. چاپ دوم. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
مجلسی، محمدتقی. (1406 ق). روضة المتقین. محقق و مصحح: حسین موسوی کرمانی و علی پناه اشتهاردی. چاپ دوم. قم: موسسه فرهنگی اسلامی کوشانبور.
محمدی نجم، حسین. (1397). جنگشناختی: بعد پنجم جنگ. چاپ دوم. تهران: موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی(مرکز آیندهپژوهی).
مرادی، حجت الله. (1399). «جنگشناختی بر پایه جنگ اطلاعاتی». مطالعات عملیات روانی "ویژه نامه جنگشناختی 1". سال پانزدهم. ش 50.صص:
مسعودی، علی. (1409 ق). مروج الذهب. محقق: اسعد داغر. چاپ دوم. قم: دارالهجرة.
مصباح یزدی، محمدتقی. (1391). پند جاوید. قم: انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(قدس سره).
معینیپور، مسعود؛ موسوی، سیدمحمدمهدی. (1394). «سبک آموزش دینی امام سجادg». مطالعات اسلام و روانشناسی. شماره 16. صص: 153- 182.
مفید، محمد بن محمد. (1413 ق). امالی. محقق و مصحح: حسین ولی و علی اکبر غفاری. قم: کنگره شیخ مفید.
ـــــــــــــــــــــــ. (1413 ق). الاختصاص. قم: کنگره شیخ مفید.
مقدم فر، حمیدرضا؛ محسنی آهویی، ابراهیم. (1400). «جنگِشناختی: علم پیروزی در نبرد ذهنها». خبرگزاری تسنیم.
منقری، نصر. (1403 ق). وقعه صفین. چاپ دوم. قم: مکتبة آیة الله المرعشی النجفی.
مهرزاد، رضا. (1401). «مواجهه ائمهb با عملیاتِ شناختی امویان علیه اهلبیتb». پایاننامه کارشناسی ارشد. قم: دانشگاه معارف اسلامی.
مهرزاد، رضا؛ پرهیزکاری، سیدروح الله. (1404). «تغییر مولفههای اندیشهای در جنگِ شناختی امویان علیه اهلبیتb». مطالعات میانرشتهای تمدنی انقلاب اسلامی. سال چهارم. ش 14. صص: 125 – 152.
نجاشی، احمد. (1365). رجال. محقق: سید موسی شبیری زنجانی. چاپ ششم. قم: موسسه النشر الاسلامی.
نوری، حسین. (1408 ق). مستدرک الوسائل. محقق و مصحح: موسسه آل البیت b. قم: موسسه آل البیت b.
هاچینز، ادوین؛ هی لاگین، فرانسیس؛ هیث، مارگارت. (1388). شناخت توزیع شده. مترجم: حسین رمضانی، مصطفی مهرورزی. تهران: مرکز آیندهپژوهی علوم و فناوری دفاعی ـ موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
یاوری سرتختی، محمدجواد. (1396). نهادهای آموزشی و دانشمندان شیعه. قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
ــــــــــــــــــــــــــــــــ. (1402). «متون آموزشی شیعیان امامیه در پنج قرن نخست هجری». معرفت. سال 32. شماره 8. پیاپی 311. صص: 35 – 46.
یعقوبی، احمد. (بیتا). تاریخ. بیروت: دار صادر.
