Meaning-Based Persistence: A Metatherapyand Cognitive-Behavioral Therapy-Based Analysisof the Life of Imam Musa al-Kazim (AS)
Document Type : Original Article
Authors
1
Graduate Master, Department of History of Culture and Civilization of Islamic Nations, Faculty of Islamic Sciences and Research Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran.
2
PhD student in History and Civilization of Islamic Nations, Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Tehran, Tehran, Iran.
Abstract
This article provides a psychological analysis of the concept of “persistence” in the life of the Ahl al-Bayt (AS) using the theoretical frameworks of Viktor Frankl’s “Methodology” and “Cognitive-Behavioral Therapy” (CBT). The present study argues that Islamic concepts such as patience, contentment, and prayer are not merely passive states, but rather active cognitive-spiritual processes that are deeply aligned with the fundamental principles of modern psychotherapy. Using a qualitative-interpretive analysis of historical and narrative texts, this article provides a case study of the evolution of Imam Musa al-Kazim’s (AS) prayers during his long-term imprisonment. The findings show that the resilience of the Ahl al-Bayt (a.s.) is a dynamic, two-stage pattern: in the first stage, in the face of bearable suffering, they achieve resilience through “cognitive reconstruction” and “finding attitudinal meaning” (manifested in the Imam’s prayer of gratitude for the solitude of worship). In the second stage, when suffering reaches a devastating and unbearable level, the psychological strategy changes from internal reconstruction to “active action to change the situation” (manifested in the prayer of supplication for deliverance). This dynamic pattern provides a basis for presenting a new framework of “Islamic Cognitive-Spiritual Therapy” (ICST) that is rooted in the Seerah and can be analyzed and used as a valid and culturally compatible therapeutic model.
Keywords
قرآن کریم.
ابنبابویه، محمد بن علی. (بی تا). عیون أخبار الرضا. تصحیح: مهدی لاجوردی. تهران - ایران: جهان.
ابن شعبه حرانی، حسن بن علی. (1404ق). تحف العقول عن آل الرسول. قم: جامعه مدرسین.
ـــــــــــــــــــــــــــــــ. (1396). تحف العقول عن آل الرسول. ترجمه صادق حسنزاده. قم: انتشارات نگاران قلم.
ابن کثیر دمشقی، اسماعیل بن عمر. (1407ق). البدایه و النهایه. بیروت: دارالفکر.
ابن منظور، محمد بن مکرم. (1416ق). لسان العرب. بیروت: دارإحیاء التراث العربی.
جوهری، اسماعیل. (1419ق). صحاح اللغه. بیروت: دارالعلم للملائین.
حسینی، مالک؛ معینی، محسن؛ عباسی، بابک. (۱۳۹۳). «توکل». دانشنامه جهان اسلام. ج ۸. تهران: بنیاد دائرةالمعارف اسلامی.
خطیب بغدادی، ابوبکر احمد بن علی. (1417ق. تاریخ بغداد. بیروت: دار الکتب العلمیه.
خمسه، محمد جواد. (1403). «تحلیل روانشناختی شخصیت امام حسین g در مواجهه با بحرانها». مشاهده شده در تاریخ 03/06/1404 از https://hawzahnews.com/xdrdW.
ذهبی، محمد بن احمد. (1409ق). تاریخ الاسلام. بیروت: دارالکتاب العربی.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (1375). المفردات لالفاظ القرآن. تهران: انتشارات مرتضوی.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ . (1375). المفردات فی غریب القرآن. تحقیق صفوان عدنان داوودی. دمشق: دارالعلم.
شریف قرشی، باقر. (1369). تحلیلی از زندگانی امام کاظم g. ترجمه و نشر: قم: کنگره جهانی امام رضا g.
طریحی، فخرالدین. (1408ق). مجمع البحرین. تهران: انتشارات مرتضوی.
فرانکل، ویکتور امیل. (۱۳۹۰). انسان در جستجوی معنا. ترجمه نهضت صالحیان و مهین میلانی. تهران: درسا.
ـــــــــــــــــــــ . (۱۳۹۲). پزشک و روح. ترجمه فرخ سیف بهزاد. تهران: درسا.
ـــــــــــــــــــــ . (1384). انسان در جستجوی معنا. ترجمه نهضت صالحیان و مهین میلانی. تهران: درسا.
فراهیدی، خلیل بن احمد. (1414ق). کتاب العین. قم: انتشارات اسوه.
کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۴۰۷ ق). الکافی. تهران: دار الکتب الإسلامیة.
مجلسی، محمدباقر. (۱۴۰۳ ق). بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار. چاپ دوم. بیروت: دار إحیاء التراث العربی،.
محدثی، جواد. (1396). حکمتهای کاظمی: ترجمه و توضیح چهل حدیث از امام کاظم g. مشهد: انتشارات بهنشر وابسته به آستان قدس رضوی.
مصطفوی، حسن. (1368). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
مفید، محمد بن محمد. (۱۴۱۳ ق). الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد. تحقیق مؤسسة آل البیت b لإحیاء التراث. قم: کنگره جهانی هزاره شیخ مفید.
مکارم شیرازی، ناصر. (1377). اخلاق در قرآن. قم: مدرسه امام علی بن ابی طالب g.
یاوری سرتختی، محمدجواد؛ یاوری سرتختی، علی. (1400). «تحلیل تاریخی سیره اهل بیت b در مواجهه با آسیبهای اجتماعی». مطالعات اسلامی آسیبهای اجتماع. دوره 3. شماره 2. پیاپی 6. صص: 1-23.
Abdelgalil, R. (2025). Logotherapy and Islamic theology: An analysis of meaning, purpose and psychological well-being. European Journal of Science and Theology, 21(3), 81–94.
Aprilianti, E. (2024). Integrating Islamic psychological principles in enhancing students' academic resilience. Nusantara Journal of Behavioral and Social Sciences, 3(2), 63–72. https://doi.org/10.47679/202246
Devoe, D. (2012). Viktor Frankl's logotherapy: The search for purpose and meaning. Inquiries Journal/Student Pulse, 4(07). Retrieved from http://www.inquiriesjournal.com/a?id=660
Fenn, K., & Byrne, M. (2013). The key principles of cognitive behavioural therapy. InnovAiT, 6(9), 579–585. https://doi.org/10.1177/1755738012471029
Frankl, V. E. (1970). The Will to Meaning: Foundations and Applications of Logotherapy. New York: New American Library.
Frankl, V. E. (1992). Man's search for meaning: An introduction to logotherapy (4th ed.; I. Lasch, Trans.; G. W. Allport, Pref.). Beacon Press.
Haque, A., Khan, F., Keshavarzi, H., & Rothman, A. E. (2016). Integrating Islamic traditions in modern psychology: Research trends in the last ten years. Journal of Muslim Mental Health, 10(1), 75–100.
Munawar, K., Ravi, T., Jones, D., & Choudhry, F. R. (2025). Islamically modified cognitive behavioral therapy for Muslims with mental illness: A systematic review. Spirituality in Clinical Practice, 12(2), 161–178. https://doi.org/10.1037/scp0000338
Rassool, G. H., & Luqman, M. M. (2022). Islāmic psychology. In G. H. Rassool & M. M. Luqman (Eds.), Foundations of Islāmic Psychology: From Classical Scholars to Contemporary Thinkers (pp. 229–234). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003181415-33
Rassool, G. H., & Luqman, M. M. (Eds.). (2022). Foundations of Islāmic Psychology: From Classical Scholars to Contemporary Thinkers (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003181415
Rothman, A., & Coyle, A. (2020). Conceptualizing an Islamic psychotherapy: A grounded theory study. Spirituality in Clinical Practice, 7(3), 197–213. https://doi.org/10.1037/scp0000219
