Aesthetics of the 16th Sermon of Nahj al-Balāghah in the Light of Formalist Criticism
Document Type : Original Article
Authors
1
Professor of the Department of Arabic Language and Literature, University of Tehran (corresponding author)
2
Master's student in Arabic Language and Literature, University of Tehran
Abstract
The Nahj al-Balāghah is a valuable work for which its analysis and interpretation from a formalist viewpoint reveals both its external and internal resplendency and elegance. The formalists examine the exterior and structural aspects of the work and inspect it while disregarding historical, social, psychological and marginal contexts surrounding it. This research, using the descriptive-analytical method, attempts to analyze and examine the 16th sermon of the Nahj al-Balāghah by relying on formalistic criteria. This goal has been achieved by examining and analyzing the texture of the literary work and its constituent elements, i.e. consonants and vowels, syllables, images, metaphors and more. The findings of the research point to the conclusion that Imam Ali (as) was as much attentive to the structure and form as he was towards context. Imam Ali (as) has created meanings beyond the words’ significance by embellishing the form of the work with all kinds of artistic and expressive techniques.
Keywords
ـ قرآن کریم.
ـ آبیاری قمصری، محیا. (1396). «نقد فرمالیستی پنج خطبه از نهجالبلاغه». پایاننامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران.
ـ احمدیان، حمید؛ سعیداوی، علی. (1392). «دراسة شکلانیة لخطبة الولایة للإمام علی g». اضاءات نقدیه فی الادبین العربی و الفارسی. شماره 11. صص:111 – 130.
ـ احمدی، بابک. (1386). ساختار و تأوین متن. تهران: نشر مرکز.
ـ تفتازانی، مسعود بن عمر. (2010). مختصر المعانی. کراچی: مکتبة البشرى.
ـ جرجانی، عبد القاهر. (1389) . اسرار البلاغه. تحقیق محمود محمد شاکر. جده: دار المدنی.
ـ خلیل اسماعیل، عبدالله. (2012). «الإیقاع فی شعر سمیح القاسم». پایاننامه کارشناسی ارشد. جامعة الأزهر. غزه.
ـ دادبه، اصغر. (۱۳۶۷). «مدخل بیان». دایره المعارف بزرگ اسلامی . تهران : دایره المعارف بزرگ اسلامی.
ـ شایگانفر، حمید رضا. (1384) . نقد ادبی. تهران: انتشارات دستان.
ـ شفیعی کدکنی، محمد رضا. (1388). موسیقی شعر. تهران: انتشارات آگه.
ـ ـــــــــــــــــــــــــــ. (1391). رستاخیز کلمات. تهران: انتشارات سخن.
ـ شمیسا، سیروس. (1390). نقد ادبی. تهران: نشر میترا.
ـ صفوی، کوروش. (1383). از زبانشناسی به ادبیات. تهران: انتشارات سورة مهر.
ـ عباس، حسن. (1998). خصائص الحروف العربیه. دمشق: اتحاد الکتاب العرب.
ـ عبده، محمد. (بیتا). شرح نهجالبلاغه. بغداد: مکتبه النهضه.
ـ عزام، محمد. (2001). النص الغائب؛ تجلیات التناص فی الشعر العربی. دمشق: اتحاد الکتاب العرب.
ـ قویمی، مهوش. (1383الف). آوا و القا. تهران: انتشارات هرمس.
ـ ـــــــــــــــ. (1383ب). «تحلیل ساختاری- زبانشناختی و کاربرد آن در شعر نو فارسی». مجموعه مقالات همایش نقد ادبی در قرن بیستم. تبریز: انتشارات دانشگاه تبریز.
ـ محبتی، مهدی. (1380). بدیع نو. تهران: نشر سخن.
ـ مرتضایی، جواد. (1389). «از نشانه شناسی، هنجارگریزی و تصویر خیال تا زبان شعر». پژوهشهای زبان و ادبیات فارسی. شماره 4. صص:33- 42.
ـ مکارم شیرازی، ناصر و دیگران. (1390). شرح تازه و جامعی بر نهج البلاغه. تهران: دار الکتب الإسلامیه.
ـ ملاابراهیمی، عزت ؛ محیا، آبیاری قمصری. (1395). زیبایی شناسی شعر مقاومت فلسطین در پرتوی تقد فرمالیستی. تهران: نشر رستان.
ـ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ. (1396). «رهیافتی صورتگرایانه بر خطبه آفرینش طاووس در نهجالبلاغه». پژوهشنامه نهجالبلاغه. دوره 5. شماره 19. صص:41 – 59.
ـ ملاابراهیمی، عزت ؛ آبیاری قمصری، محیا؛ بنی تمیمی، ندا. (1399). «تبیین العناصر الجمالیة فی الخطبة ۱۸ من نهجالبلاغة وفق المقوّمات الشکلانیة ». دراسات حدیثة فی نهجالبلاغة. شماره6. صص: 11- 21.
ـ موسی، خلیل. (2000) . قراءات فی الشعر العربی الحدیث والمعاصر. دمشق: اتحاد الکتاب العرب.
ـ میراحمدی، سیدرضا؛ نجفی ایوکی؛ زریوند، نیلوفر. (1394). «تحلیل و بررسی خطبۀ اشباح از منظر نقد فرمالیستی». پژوهشنامه نقد ادب عربی. دوره 6. شماره 1. صص: 213 – 249.
ـ نجفی ایوکی، علی؛ میراحمدی، سید رضا، زریوند، نیلوفر. (1394). «زیبایی شناسی خطبۀ آفرینش در پرتو نقد فرمالیستی». حدیثپژوهی. سال.7. شمارۀ 13. صص:277 – 310.
ـ نجفی ایوکی، علی؛ زریوند، نیلوفر. (1394). «نقد فرمالیستی خطبۀ قاصعه». زبانپژوهی. سال 7. شماره 15. صص:7- 42.
ـ نیوا، ژرژ. (1393). نقد ادبی. ترجمه علی مرتضویان. چاپ چهارم. تهران: سازمان چاپ و انتشارات.
ـ هاشمزاده، سمیه؛ جمشیدی حسن آبادی، جواد. (1394). «بررسی تصویر هنری پرندگان و حشرات در نهجالبلاغه از دیدگاه نقد فرمالیستی». فصلنامه قرآنی کوثر. شماره 56. صص:95- 116.
ـ هاشمی، احمد. (1999). جواهر البلاغة فی المعانی والبیان والبدیع. تحقیق یوسف صمیلی. بیروت: المکتبة العصریه.
ـ هوارث، دیوید. (1387). «سوسور، ساختارگرایی و نظامهای نمادین». مترجم نظام بهرامی کمیل. رسانه. شماره 4. صص: 189- 190.
