The General Goals of Ṣaḥīfeh Sajjādīyyah’s Attitude to Natural Phenomena
Document Type : Original Article
Author
PhD in Comparative Interpretation, University of Holy Quran Sciences and Education
Abstract
Considering the special political conditions of his era, Imam Sajjad (as) has explained some of the teachings of Islam in the form of supplication. A part of this supplication has remained in Ṣaḥīfeh Sajjādīyyah as a part of the Shia tradition and has been approved, ordered and emphasized by scholars. The prayers of Ṣaḥīfeh Sajjādīyyah cover various topics, and each of them enables the communication of God’s servants with the Almighty Allah through the language of the heart and speech. In a part of this supplication, the imam refers to some natural phenomena such as thunder and lightning, the moon, and human creation in a general or partial way. By analyzing the content of supplications and with the help of library sources, this research seeks to investigate the general goals of Imam Sajjād’s (as) attitude towards natural phenomena and introduce some of its examples in the Sahifeh. The results of the research show that the imam (as) paid attention to the lordship of Allah the Almighty and the creation of phenomena in mentioning natural phenomena, and by being influenced by the Qurʾan in expressing interpretations, choosing examples and style of expression, he has taken into consideration educational and devotional goals in the supplications. Also, with the progress of experimental sciences, in addition to not contradicting the scientific references of the Sahifeh with the definite findings of mankind, in some passages, the Imam (as) has pointed out the points that human sciences have reached the certainty of in the following centuries.
Keywords
قرآن کریم.
صحیفه سجادیه. (1382). ترجمه علی شیروانی. قم: دارالفکر.
ابن أبی الحدید، عبدالحمید بن هبه الله. (1404 ق). شرح نهج البلاغه. قم: مکتبة آیة الله المرعشی النجفی.
ابن بابویه، محمد بن علی. (1403 ق). الخصال. قم: جماعة المدرسین فی الحوزة العلمیة.
ابن فارس، احمد. (1404 ق). معجم المقاییس اللغة. قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
احمدی فراز، مهدی. (1392). «الگوپذیری از دعاهای صحیفه سجادیه و تأثیر آن بر سلامت». پژوهشنامه حکمت اهلبیت(ع). شماره 1. صص: 17 – 30.
اخوان کاظمی، بهرام. (1386). «دکترین و سیاستهای دفاعی امنیتی در صحیفه سجادیه». حکومت اسلامی. شماره 44. صص: 165 – 190.
بابایی، علیاکبر. (1381). مکاتب تفسیری. قم. تهران: پژوهشکده حوزه و دانشگاه، سمت.
برزگر، ابراهیم. (1383). «رابطه عرفان و سیاست در صحیفه سجادیه». اندیشه دینی. شماره 12. صص: 23 - 46.
پیشوایی، مهدی. (1376). سیره پیشوایان. قم: موسسه تحقیقاتی و تعلیماتی امام صادق(ع).
ثقفی، ابراهیم بن محمد. (1410 ق). الغارات. قم: دار الکتاب الإسلامی.
جوادی آملی، عبدالله. (1389). تسنیم. قم: اسراء.
جوهری، اسماعیل بن حماد. (1407 ق). الصحاح تاج اللغة و صحاح العربیه. بیروت: دارالعلم للملایین.
حر عاملى، محمد بن حسن. (1409 ق). تفصیل وسائل الشیعة الی تحصیل مسائل الشریعة. قم: مؤسسة آل البیت(ع).
حسنی، علی اکبر. (1379). تاریخ تحلیلی و سیاسی اسلام. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
حمیرى، عبدالله بن جعفر. (1413 ق). قرب الإسناد. قم: مؤسسه آل البیت(ع).
راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (1412 ق). مفردات الفاظ القرآن. بیروت/ دمشق: دارالشامیة/ دارالقلم.
سبحانی، جعفر. (1386). العقیده الاسلامیه. قم: موسسه امام صادق(ع).
سپهر خراسانی، احمد. (1380). «امام علی(ع) بزرگترین خطیب تاریخ». پژوهشهای نهجالبلاغه. شماره 1. صص: 43-50.
سعیدی روشن، محمدباقر و دیگران. (1390). آسیبشناسی جریانهای تفسیری. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
سعیدى روشن، محمدباقر. (1383). تحلیل زبان قرآن. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامى، موسسه پژوهشى حوزه و دانشگاه.
سلمانپور، محمدجواد. (1384). «تحلیل زبان دعا». اندیشه دینی. شماره 15. صص: 21 – 40.
سلیمى، لطفعلى. (1381). کهکشانها در قرآن. قم: انصارى.
شهیدى، سید جعفر. (1378). زندگانى على بن الحسین(ع). تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامى.
صلاح فیومی، سعید. (1426 ق). الإعجاز الطبی فی القرآن الکریم. قاهره: مکتبة القدسى.
طباطبایى، محمد حسین. (1364). اصول فلسفه و روش رئالیسم. تهران: صدرا.
_______________. (1390 ق). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت. مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
طوسى، محمد بن حسن. (1411 ق). مصباح المتهجّد و سلاح المتعبّد. بیروت: مؤسسة فقه الشیعة.
_______________. (1414 ق). الأمالی. قم: دار الثقافة.
فراهیدى، خلیل بن احمد. (1409 ق). کتاب العین. قم: هجرت.
کشى، محمد بن عمر. (1409ق). رجال الکشی / إختیار معرفة الرجال. تدوین: محمد بن حسن طوسی. مشهد: مؤسسه نشر دانشگاه مشهد.
کلینى، محمد بن یعقوب. (1429 ق). الکافی. قم: دار الحدیث.
کواز، محمد کریم. (1386). سبک شناسى اعجاز بلاغى قرآن. ترجمه سید حسین سیدى. تهران: سخن.
مدنى، علیخان بن احمد. (1409 ق). ریاض السالکین فی شرح صحیفة سیّد الساجدین. قم: دفتر انتشارات اسلامى.
مصطفوى، حسن. (بی تا). التحقیق فى کلمات القرآن الکریم. بیروت: دار الکتب العلمیة.
مظفر، محمدحسین. (1436 ق). الدلیل الی موضوعات الصحیفة السجادیة. تهران: مجمع جهانی اهلبیت(ع).
مفید، محمد بن محمد. (1413 ق). الإرشاد فی معرفة حجج الله على العباد. قم: کنگره شیخ مفید.
مکارم شیرازى، ناصر. (1386). سوگندهاى پربار قرآن. انتشارات امام علی بن ابیطالب(ع).
مکارم شیرازی، ناصر و همکاران. (1396). عرفان اسلامی: شرحی جامع بر صحیفۀ سجادیه. قم: انتشارات امام علی بن ابیطالب(ع).
ــــــــــــــــــــــــــ . (1377). پیام قرآن. تهران: دارالکتب الاسلامیة.
ــــــــــــــــــــــــــ . (1379). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب الاسلامیة.
مهدوی دامغانی، محمود. (1355). «اهمیت دعا در اسلام و جلوه آن در صحیفۀ سجادیه». مجله مطالعات اسلامی. شماره 18. صص: 40 – 57.
نورى زاد، صمد. (1383). آن سوى آیه ها: نگرشى بر اعجازهاى پزشکى قرآن. قم: آیت عشق.
نورى، حسین بن محمدتقی. (1408 ق). مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل. قم: مؤسسة آل البیت(ع).
